─=≡Ξ║ علوم آزمایشگاهی ║Ξ≡=─
صفحات وبلاگ
نویسنده: افضل نیا - چهارشنبه ٢٧ بهمن ۱۳۸٩

Family : Dicrocoelidae

Genus  : Dicrocoelium

Species : Dicrocoelium dendriticum

 

این  گونه را D.Lanceolatum و دوو کوچک کبدی و یا کپلک کوچک کبدی نیز می‌گویند.

جزو مهمترین ترماتودهای انگلی است و این کرم در داخل مجاری صفراوی کبد در گاو و گوسفند و بز، انواع equ، انواع car ، خوک و گراز و بندرت انسان زندگی می‌کنند. اندازة کرم بالغ در گوسفند cm1/1-8/0 و عرض cm5/0-4/0 است کرمی است با بدنی لانستی شکل (شکل سرنیزه‌ای) تگومنت شفاف است و از ورای آن اندامهای داخلی دیده می‌شوند. تگومنت صاف و بدون خار است. در سطح شکمی دارای دو بادکش دهانی و بطنی است. دستگاه گوارشی ساده و ناقص است که شامل دهان، (که در داخل بادکش دهانی باز می‌شود)، حلق و مری و سکومها می‌باشد. سکومها بدون انشعابند و از لحاظ فرمول تناسلی درست برعکس فاسیولا می‌باشد یعنی  که هم بیضه‌ها و هم تخمدان کپسوله یا لوبوله هستند. بیضه‌ها همیشه بزرگتر از تخمدان است. محل بیضه‌ها پشت بادکش بطنی است و تخمدان کوچکتر کپسوله و کروی‌تر در قسمت خلفی کرم است. از تخمدان لوله‌های تناسلی شامل اویدوکت یا تخم بر، اووتیپ، و لوله رحمی امتداد می‌یابد که در نهایت به منفذ تناسلی مشترک که در فاصلة بین بادکش دهانی و بطنی قرار دارد ختم می‌شود. تخمها در داخل لولة رحم به شکل بیضی، دریچه‌دار، به رنگ قهوه‌ای تیره و با اندازه 25-20 قابل تشخیص هستند. غدد زرده‌ای یا وتیلوژن در طرفین بدن کرم و تنها در قسمت میانی بدن کرم دیده می‌شود.

اندازه این کرم نیز همانند فاسیولا نسبت مستقیم با جثة میزبان نهایی دارد.

سیر تکاملی: کرم بالغ تخمهای خودش را توسط مدفوع به بیرون دفع می‌کند این تخمها در صورتیکه توسط میزبان واسط اولیه از گروه حلزون های خاکزی خورده شوند در بدن اینها میراسیدیوم تشکیل می‌شود حلزونهای میزبان واسط عبارتند از: سیونلا لوبریکا، هلیسلا و زبرینا دتریتا Cionella lubrica, Helicella, Zebrina detrita میراسیدیوم سپس تبدیل به اسپوروسیست نسل I و II می‌شود (این ترماتود فاقد ردی است) از اسپوروسیست نسل II مستقیماً سرکر بوجود می‌آید که سرکرها بهنگام هوای مرطوب و بارانی از بدن حلزونها توسط یکسری از ترشحات لعاب‌دار و لزج بنام تودة‌توپی‌های ژلاتینی یا Slime – balls خارج می‌شوند
که این توده حاوی توده‌های سرکری است که این توده‌های ژلاتینی مورد تغذیه میزبان
واسط ثانویه از گروه مورچه‌های formica fusca قرار می‌گیرد بعداً در بدن مورچه به متاسرکر تبدیل می‌شود(مخصوصاً در سیستم عصبی مورچه‌ها بویژه در مغز مورچه‌ها متاسرکر تشکیل می‌شود و باعث فلجی عضلات فکی مورچه‌ها می‌شود در نتیجه تغذیه نکرده و فلج می‌شود
و روی علوفه می‌ماند و مورد تغذیه میزبان نهایی قرار می‌گیرد) چون انسان معمولاً کمتر تمایل به استفاده از غذاهای دارای مورچه دارد کمتر آلوده به دیکروسلیوم می‌شود. متاسرکرهای خورده شده توسط میزبان نهایی بخاطر شیمیو تاکسی شدید مخصوصاً به املاح صفراوی بطور مستقیم از داخل روده از طریق مجرای کلدوک از روده وارد کبد می‌شود و مجاری را آلود می‌کند.

علائم بیماری: بیماری حاصله دیکروسلیوزیس است که علائم آن تا حدود زیادی شبیه فاسیولوز می‌باشد ولی بدلیل کوچک بودن دیکروسلیوم نسبت به فاسیولا مجاری صفراوی کوچک هم درگیر خواهد شد. بنابراین تورم مجاری صفراوی و سیروز کبدی و فیبروز دردیکروسلیوزیس شدیدتر از فاسیولوزیس است که علائم بصورت کم‌خونی، آماس یا التهاب، یرقان و لاغری یا کاشکسی دیده خواهد شد.

تشخیص: از طریق آزمایش مدفوعی و مشاهدة تخمهاست.

درمان: توصیه می‌شود از داروی پرازی کوآنتل Praziquantel بصورت mg/kg B.w25-20 بشکل خوراکی یا داخل دهانی (شربت و قرص دارد) استفاده شود. در انسان هم همین دارو تجویز می‌شود. یکسری داروهای قدیمی هم است که عبارتند از:

تیابندازول mg/kg 300-200 که امروزه نیز در غیاب پرازی کوآنتل مصرف می‌شود.

Fuadin که داخل عضلانی تزریق می‌شد در حدود cm320 تزریق می‌شد بصورت Single dose

هگزاکلرواتان هم استفاده می‌شد که الان منسوخ شده است cm330/gr15 آب حل کرده و به حیوان خورانده می شد.

 

پیشگیری: مانند فاسیولوزاست که شامل 1)درمان راهبردی با داروهای شیمیایی است. 2) مبارزه با حلزونهای (cm8/0-5/0) میزبان واسط  3) کنترل مورچه‌ها: که مبارزه با مورچه‌ها و حلزون‌ها غیر ممکن است و عملی نیست

:.

Dicrocoelium dendriticum adult
A

A: Adult of D. dendriticum,

تخم کرم: تخم ها اغلب به شکل دی انگلیسی و گاها بیضی شکلند

اندازه:۳۵ میکرون طول و۲۰ تا ۳۰ میکرون عرض دارند

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :