─=≡Ξ║ علوم آزمایشگاهی ║Ξ≡=─
صفحات وبلاگ
نویسنده: افضل نیا - شنبه ۱۳ آذر ۱۳۸٩


سه روش رایج اندازه گیری کمی هموگلوبین F عبارتند از:

1-روشهای مقاومت نسبت به قلیا

2-کروماتوگرافی : ستونی -HPLC 

3-روشهای ایمونولوژیک

 

¤ روش مقاومت قلیا بدلیل داشتن عدم دقت وصحت مناسب در دامنه 2-40درصدبطور گسترده در آزمایشگاهها  مورد استفاده قرار میگیرد.

روش پیشنهادی NCCLS روش Betke می باشدکه قابل قبول ترین روش ، برپایه مقاومت قلیایی می باشد.در این روش پس از تبدیل هموگلوبین به سیان مت هموگلوبین (به کمک محلول درابکین) با اضافه نمودن یک قلیا قوی، و بدنبال آن توقف فرایند دناتوره شدن با اضافه نمودن محلول سولفات آمونیم ، هموگلوبین  F اندازه گیری می گردد.

قابل ذکر است که روش Singer بدلیل نیاز به نمونه کمتر ومراحل ساده تر می تواند جایگزین مناسبی باشد ، ولی باید توجه نمود که جهت مقادیرهموگلوبین F کمتر از 5 درصد از صحت لازم برخوردار نیست .(هم چنین عدم دقت آن نیز کمتر است)

از مزایای تبدیل هموگلوبین به سیان مت هموگلوبین در روش بتکه، عدم افزایش کاذب هموگلوبین F در افراد سیگاری است.(بدلیل افزایش میزان کربوکسی مونوکسی هموگلوبین مقاوم به قلیا در این افراد)

 روش Jonxis &Visser برای مقادیر هموگلوبین  Fبالای 50 درصد و خون بند ناف مناسب می باشد.در این روش افزایش مقاومت هموگلوبین F به دناتوره شدن توسط قلیا، با مشاهده تغییرات جذب نوری در طول موج 576 نانومتر که با افزودن هیدروکسید امونیوم حاصل می گردد ، قابل سنجش است.

نکته: بدلیل آنکه محدوده طبیعی هموگلوبین F وابسته به نوع روش اندازه گیری می باشد، لذا هر آزمایشگاه می بایست بر اساس روش مورد استفاده ، دامنه طبیعی را با استفاده از نمونه 20-30 فرد نرمال تعیین نماید (بخصوص در صورت استفاده از روش Singer)

¤ روش کروماتوگرافی ستونی در مورد مقادیر هموگلوبین F  بیشتر از 40 درصد کاربرد دارد.

¤ روش های ایمونولوژیک (رادیو ایمونواسی یا رادیال ایمونو دیفیوژن ) در مورد مقادیر هموگلوبین F کمتر از 2درصد کاربرد دارد.

روش اندازه گیری هموگلوبین F در تمامی کتب مرجع موجود است لذا از ذکر مراحل آن خوداری می گردد.

منابع خطا (روش بتکه) :

1- پیپت کردن نادرست

2-رعایت نکردن دقیق زمان (زمان دو دقیقه برای عمل دناتوره شدن بسیار مهم است) بهتر است از کرونومتر استفاده گردد.

3-مخلوط کردن نا کافی

4-طول موج نامناسب فتومتر، فتومتر غیر کالیبره

5- کدورت همولیزات تهیه شده

6-غلظت نامناسب سود وسولفات آمونیم. در صورت استفاده از غلظت نامناسب سود تا 25 درصد از هموگلوبین F در مرحله دناتوره شدن ویا رسوب از بین می رود.

7- استفاده از معرف های کهنه

   - سود:حداکثر پایداری سود تا 30 روز است ، ولی نباید در صورت وجود هر گونه کدورت یا رسوب نیز استفاده گردد.

   - سولفات آمونیم :محلول سولفات آمونیم حداقل برای سه ماه پایدار است ، در دمای 20-25 درجه قابل نگه داری است. کریستال های حل نشده در ته ظرف باید درطول مدت نگه داری قابل مشاهده باشد.

8- استفاده از کاغذ صافی نامناسب  

باید از کاغذ صافی واتمن شماره 1 ویا 42 استفاده گردد.

کنترل کیفی

- تفاوت بین خوانده های دو تایی در هموگلوبین F کمتر از 5 درصد نباید از 5/0درصد تجاوز کند.

- تفاوت بین خوانده های دو تایی در هموگلوبین Fبین 5-15 درصد نباید از 1 درصد تجاوز کند.

- تفاوت بین خوانده های دو تایی در هموگلوبین F بالاتر از 15درصد نباید بیش از 2درصد باشد.

نکته :

* در صورتی که در الکتروفورز هموگلوبین باندی در منطقه F دیده شود، اما در روش شیمیایی میزان هموگلوبین F طبیعی باشدباید به وجود مت هموگلوبین A شک نمود.

*در مواردی که در الکتروفورز هموگلوبین باندی در منطقه F دیده  می شود (درصد آن بالاتر از حد طبیعی باشد)حتما باید به روش شیمیایی درصد آن تایید گردد.

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :