آزمایش کامل ادرار UA آزمایش ساده ومهم و گاهی وسیله ای کلیدی برای تشخیص بیماری های کلیوی و اورولوژیک می باشد. این آزمایش شامل بررسی فیزیکی، شیمیایی و میکروسکوپی می باشد. گاهی همین آزمایش ساده و راحت اطلاعات بسیار مهم و الزامی برای تشخیص بیماران را فراهم می آورد. در تمام بیماران اورولوژی و نفرولوژی U/A الزامی است. با این حال این آزمایش چنانچه به درستی تفسیر نشود ، می تواند باعث گمراهی پزشک شود.

روش جمع آوری نمونه ادرار

در مردان یک نمونه وسط ادرار (Mid-stream) گرفته می شود که بایستی در افراد ختنه نشده، پرپوس قبل از نمونه گیری عقب کشیده شده و گلانز با یک محلول آنتی سپتیک تمییز شده و با ظرف دهانه گشاد از وسط ادرار نمونه تهیه شود. این روش مانع آلودگی ادرار با میکروارگانیسم های پوست و مجرا می گردد.

در موارد عفونت ادراری مزمن از روش چهار ظرفی استفاده می گردد که ظرف اول (VB1) حاوی 10 میلی لیتر اول ادرار، ظرف دوم (VB2) حاوی نمونه وسط ادرار، ظرف سوم(EPS) حاوی ترشحات پروستات پس از ماساژ و ظرف چهارم (VB3) حاوی ادرار پس از ماساژ پروستات هستند.این نمونه ها به ترتیب (VB1) فلور مجرا، (VB2) فلور مثانه ، (EPS) و(VB3) فلور پروستات را نشان می دهند.

روزانه یک فرد بالغ بین 80تا 150میلی گرم پروتئین از ادرار دفع می کند. پروتئینوری می تواند ناشی از بیماری های رنوواسکولار، گلومرولار، توبولواینتراستیشیل و یا سرریزی(overflow) پروتئین غیر طبیعی سرم باشد. پروتئین ادرار تحت تاثیر هیدریشن می باشد. ولی، هیچ گاه در این حالت بیش از 20 میلی گرم در دسی لیتر نخواهد شد. ولی، برعکس در پروتئینوری پاتولوژیک اگر مصرف مایعات خیلی زیاد باشد، می تواند، به زیر 20 میلی گرم در دسی لیتر هم برسد . آستانه ی تشخیص آن در ادرار با dipsticks 30-20 میلی گرم در دسی لیتراست، میزان کمتر از150 میلی گرم در دسی لیتر پروتئین نرمال در نظر گرفته می شود.

 پروتئین ادرار شامل تام هاسفال (40%)، گلوبولین های سرم (30%) و آلبومین (30%) است.

علل منفی کاذب د ر dipsticks شامل ادرار شدیدا قلیائی، ادرار رقیق، حضور پروتئینی غیر از آلبومین است.

روش دیگر سنجش پروتئین ادرار روش اسید سولفوسالیسیلیک 3% است، حتی پروتئین به میزان 15 میلی گرم در دسی لیتر را تشخیص می دهد. اگر ادرار از لحاظ پروتئین با dipsticks منفی ولی با اسید سولفوسالیسیلیک مثبت بود، قویا، مطرح کننده ی حضور پروتئین غیرطبیعی مثل بنس جونز می باشد و بایستی پروتئین الکتروفورز انجام شود.

پس از اثبات پروتئینوری، باید، از لحاظ کمی  ادرار 24 ساعته چک شود.

پروتئین الکتروفورز برای افتراق پروتئینوری گلومرولی از توبولی مفید است، زیرا، در پروتئینوری گلومرولی 70% وزن پروتئین دفعی آلبومین است. در صورتی که، در توبولر بیشتر ایمنوگلوبولین ها هستند و فقط 10 - 20 % آلبومین می باشد.

پروتئینوری به سه دسته گذرا، متناوب و دایم تقسیم می گردد.

پروتئینوری گذرا : می تواند ناشی از تب، ورزش،استرس های روحی باشد. اگر در آزمایشات بعدی پروتئینوری نبود، نیاز به هیچ اقدام دیگری نیست.

پروتئینوری متناوب: عمدتا وابسته به وضعیت (positional) می باشد. با چک کردن ادرار صبح گاهی بلافاصله پس از بیدار شدن، با ادراری که پس از چند ساعت تحرک گرفته می شود،  می توان آن را تشخیص داد. ندرتا میزان آن از 1 گرم در روز تجاوز می کند، 50% خود به خود رفع می شود، شاید به علت افزایش فشار ورید های کلیوی در حالت ایستاده باشد.

پروتئینوری مداوم: معمولا عامل آن بیماری های گلومرولی می باشد. بایستی پروتئین ادرار 24 ساعته چک شود. اگر میزان آن بیش از 2 گرم در روز بود و پروتئین با وزن مولکولی بالا مثل آلبومین باشد، تشخیص پروتئینوری گلومرولی است که شایع ترین عامل پروتئینوری نیز می باشد. شایع ترین بیماری عامل آن دیابت شیرین است. علل دیگر آن آمیلوئیدوز و آرتریولار نفرواسکلروز است. اگر میزان پروتئین ادرار بین 300 تا 2000 میلی گرم در روز باشد و اکثرا از پروتئین با وزن مولکولی کم بود، باید، ایمونوالکتروفورز سرم انجام گردد، تا، نوع پروتئین (که معمولا ایمنوگلوبولین ها می باشند) مشخص شود. اگر پروتئین سرم نرمال بود، پروتئینوری توبولار موجود است. اگر پروتئین غیر طبیعی بود، پروتئینوری آور فلو ( عمدتا میلوم مولتیپل)می باش

د. اگر پروتئین هموگلوبین یا میوگلوبین باشد، مقادیر زیاد هموگلوبین یا میوگلوبین در الکتروفورز مشخص می گردد.

مقادیر مرجع:

بالغین:136-42  U/L

کودکان:

اطفال و کودکان(12-0 ساله):115-40 U/L

کودکان با سن بالاتر(18-13 ساله): 230-50 U/L

سالمندان: به طور جزئی بالاتر از بالغین است.

تشریح تست:

آلکالین فسفاتاز(ALP) آنزیمی است که عمدتا در کبد و مغز استخوان تولید می شود، همچنین این آنزیم از روده، کلیه و جفت استخراج می شود.تست ALP برای تشخیص بیماری های کبد و استخوان مفید است.در موارد آسیب خفیف سلول کبدی، سطح ALP  ممکن است تنها به طور خفیفی بالا رود. اما در بیماری حاد کبد می تواند به طرز آشکاری افزایش یابد.به محض گذر از مرحله حاد ، سطح سرمی به ناگهان کاهش می یابد.و حال آنکه بیلی روبین سرم بالا باقی خواهد ماند.برای تعیین اختلال کار کبد تست های آزمایشگاهی متعددی انجام می شود( برای مثال بیلی روبین ، لوسین آمینو پپتیداز(LAP)،5-نوکلئوتیداز و گاماگلوتامیل ترنس پپتیداز)

در اختلالات استخوانی، سطح ALP  به خاطر فعالیت استئوبلاستی)تولید سلول استخوانی) غیر طبیعی افزایش می یابد.در کودکان یافتن سطوحبالای ALP قبل وطی دوران بلوغ ، به خاطر رشد استخوانی، غیر طبیعی نیست.

ایزو آنزیم های ALP جهت تمایز بین بیماری های کبد و استخوان به کار می رود،ALP1  نشان دهنده بیماری با منشا کبدی و ALP2 با منشا استخوانی است.

اهداف:

-         تعیین وجود اختلال کبد یا استخوان

-         مقایسه نتایج ALP با سایر تست های آزمایشگاهی برای تایید اختلال کبد یا استخوان.

مشکلات بالینی:

کاهش سطح:هیپوتیروئیدیسم ،سوتغذیه ،اسکوروی(کمبود ویتامین C ) ، کمی آنزیم فسفاتاز ،آنمی وخیم(Pernicious) ، نارسایی جفت-تاثیر دارو:فلوراید ،اگزالات ،پروپرانولول.

افزایش سطح:بیماری انسدادی صفراوی(یرقان) ،سرطان کبد ، سیروز هپاتوسلولار،هپاتیت، هیپر پاراتیروئیدیسم ،لوسمی ، سرطان استخوان(سینه و پروستات) ،بیماری پاژه،اوستئیت تغییر شکل دهنده ،بهبود شکستگی ها ،میلوم مالتیپل ، نرمی استخوان ،اواخر حاملگی ،آرتریت روماتوئید(فعال)،بیماری اولسراتیو

تاثیر دارو:آلبومین داخل وریدی ،آنتی بیوتیک ها (اریترومایسین،لینکومایسین،اگزاسیلین،پنی سیلین)،کلشی سین ،متیل دوپا ،آلوپورینول ،آرامشبخش های فنوتیازینی ،ایندومتاسین ،پروکائین آمید،ضد بارداری های خوراکی(بعضی از آنها) ،تولبوتامید ،ایزونیازید ،پاراآمینوسالیسیلیک اسید(PAS ).

عوامل موثر بر نتایج آزمایشگاه:

-برخی داروها که سطوح ALP را افزایش یا کاهش می دهند، ممکن است سبب نتایج کاذب شوند.

-تجویز آلبومین داخل وریدی می تواند ALP سرم را تا 5 الی 10 برابر مقدار طبیعی آن را بالا ببرد.

-سن(به عبارت دیگر جوانی یا کهولت سنسبب افزایش سطح سرمی می شود.)

-اواخر حاملگی تا 3 هفته پس از زایمان ، که می تواند باعث بالارفتن ALP  سرم شود.

آسپارتات آمینو ترنس فراز / گلوتامیک اگزالواستیک ترنس آمیناز سرم(AST/SGOT) آنزیمی است که عمدتا در عضله قلب و کبد با مقادیر متوسط در عضله اسکلتی ، کلیه ها و  لوزالمعده یافت می شود.غلظت آن در خون پایین است به جز زمانیکه آسیب سلولی وجود داشته باشد که در آن صورت مقادیر زیادی به داخل جریان خون آزاد می شود.

سطوح بالای AST سرم به دنبال انفارکتوس میوکارد(MI) حاد و صدمه کبد یافت می شود.6تا10 ساعت بعد از یک MI   حاد، AST از عضله قلب به بیرون تراوش نموده و در مدت 48-24 ساعت بعد از انفارکتوس به اوج خود می رسد.سطح AST سرم 6-4 روز بعد اگر انفارکتوس دیگری وجود نداشته باشد به سطح طبیعی باز می گردد.AST سرم معمولا با سایر انزیم های قلبی(کراتین کیناز) ، لاکتات دهیدروژناز  مقایسه می شود.

در بیماریهای کبد ، سطح سرمی آن تا 10 برابر یا بیشتر افزایش می یابد و برای مدت زمان طولانی تری بالا باقی می ماند.

اهداف:

-         تعیین وجود AST بالای سرم ، آنزیمی که عمدتا در عضله قلب و کبد یافت می شود و ضمن MI حاد و آسیب کبد افزایش می یابد.

-         - مقایسه نتایج AST  یا CK و LDH  برای تشخیص MI حاد

مشکلات بالینی:

کاهش سطح: حاملگی ، کتواسیدوز دیابتی-تاثیر دارو:سالیسیلات ها

افزایش سطح:MI حاد، هپاتیت ، نکروز کبد ، بیماریهای عضلانی_اسکلتی و تروما.پانکراتیت حاد ، سرطان کبد ، آنژین صدری شدید، ورزش شدید،تزریقات داخل عضلانی-تاثیر دارو:آنتی بیوتیک ها(آمپی سیلین ، کاربنی سیلین ، کلیندامایسین ، کلوگزاسیون ، اریترومایسین ،جنتامایسین ، لنکومایسین ، نفسیلین، اگزاسیلین ، تتراسایکلین)، ویتامین ها ( اسیدفولیک ، پیریدوکسین ، ویتامین A ) ، مخدرها ( کدئین ، مورفین،مپریدین)، داروهای کاهش دهنده فشار خون بالا( متیل دوپا؛کوانیتیدین) ،میترامایسین ، فرآورده های دیژیتال ، کورتیزون ،فلورازپام ، ایندومتاسین ، ایزونیازید ، ریفامپین، ضد بارداری های خوراکی ، سالیسیلات ها ، تئوفیلین.

عوامل موثر بر نتایج آزمایشگاه :

-         تزریقات داخل عضلانی می توانند سطح AST سرم را افزایش دهند.

-         همولیز نمونه خون می تواند بر نتایج آزمایشگاه تاثیر بگذارد.

-         داروهای افزایش دهنده سطح AST  سرم ( به تاثیر دارو در بالا نگاه کنید) می توانند بر نتایج تست تاثیر بگذارند.

-         سالیسیلت ها ممکن است سبب سطوح سرمی مثبت کاذب یا منفی کاذب شوند.

مقادیر مرجع   SGOT:

بالغین: محدوده حد واسط : 38-8 U/L ، مقادیر افراد مونث ممکن است به طور جزئی از مقادیر افراد مذکر پایین تر باشد.ورزش مقادیر را افزایش می دهد.

کودکان:

نوزادان: 4برابر سطح طبیعی

کودکان:همانند بالغین

سالمندان: به طور جزئی بالاتر از مقادیر بالغین.

آلانین آمینو ترنسفراز(ALT) یا سرم گلوتامیک پیروویک ترنس آمیناز(SGPT) آنزیمی است که عمدتا در سلولهای کبد یافت شده و در تشخیص تخریب سلولی کبد موثر است.این آنزیم همچنین در مقادیر کم در قلب و کلیه و عضله اسکلتی یافت میشود.

در سطوح ALT سرم یا در مواردی از هپاتیت حاد و آسیب کبدی ناشی از داروها و مواد شیمیایی با رسیدن سطوح سرمی اش به 200-400 U/L می تواند بالاتر از سطوح ترنس فراز و ترنس امیناز خواهریش آسپارتات آمینو ترنس فراز (AST) یا سرم گلوتامیک اگزالواستیک ترنس آمیناز( SGOT)  باشد.ALT  را برای تمایز بین یرقان ایجاد شده بوسیله کبد و یرقان همولیتیک به کار می برند.در یرقان منشا کبدی سطوح ALT سرم میتواند بالاتر از 300U/L و با علل خارج کبدی سطوح آن میتواند کمتر از 300 U/L باشد.سطوح ALT سرم معمولا قبل از ظهور یرقان بالا میرود.

سطوح ALT/SGPT  را غالبا با سطوح AST/SGOT برای مقاصد تشخیصی مورد مقایسه قرار میدهند.ALT در نکروز کبد و هپاتیت حادبه طور آشکارتری از AST افزایش می یابد.در حالیکه AST  به طور بارزتری در نکروز عضله قلب (انفارکتوس حاد میوکارد) ، سیروز،سرطان کبد،هپاتیت مزمن و احتقان کبد افزایش می یابد.

سطوح ALT در نکروز عضله قلب طبیعی بوده یا به مقدار ناچیزی بالا میرود.سطوح ALT آهسته تر از سطوح AST  در بیماری های کبد به محدوده طبیعی باز می گردند.

مشکلات بالینی:

کاهش سطح: ورزش -تاثیر دارو:سالیسیلات ها

افزایش سطح: بیشترین افزایش:هپاتیت (ویروسی)حاد،نکروز کبد(سمیت دارویی یا شیمیایی)

افزایش خفیف تا متوسط: سیروز،سرطان کبد،نارسایی احتقانی قلب،مسموئیت حاد الکل

تاثیر دارو: آنتی بیوتیک ها ( کارینی سیلین، کلیندامایسین ، اریترومایسین ، جنتامایسین ،لینکومایسین ، میترامایسین ، اسپکتینومایسین ، تتراسایکلین )، مخدرها(میریدن{دمرول}،مورفین ،کدئین) ، ضدهیپرتانسیون ها (متیل دوپا، کوانیتیدین) ، فرآورده های دیژیتال ، ایندو متاسین(ایندوسین) ، سالیسیلات ها ، ریفامپین ، فلورازپام ،(Dalmane) ، پروپرانولول ( inderal ) ، ضدبارداری های خوراکی ( پروژستین ، استروزن ) ، سرب ، هپارین.

عوامل موثر بر نتایج آزمایشگاه :

-همولیز نمونه خون ممکن است سبب نتایج کاذب تست شود.

-آسپرین می تواند سبب کاهش یا افزایش ALT  سرم گردد.

-برخی داروها می توانند سطح ALT  سرم را افزایش دهند(به تاثیر داروها در بالا نگاه کنید.

میزان مرجع SGPT:

بالغین : 10-35 U/L و U/L at 37°c (sl units)4-36

مردان :سطوح ممکن است به مقدار ناچیزی بالاتر باشند.

کودکان :

اطفال: می تواند تا 2 برابر بالغین بالا باشد.

کودکان: همانند بالغین

سالمندان : به طور جزئی بالاتر از بالغین است.

انعقاد خون (به انگلیسی: Coagulation) فرایندی است که موجب لخته‌شدن خون می‌شود. این فرایند از دو مسیر داخلی وخارجی موجب تبدیل فیبرینوژن به فیبرین، فعال شدن فاکتورهای انعقادی و تجمع پلاکت‌ها می‌شود. انعقاد خون هر چند با لخته شدن خون موجب توقف خونریزی می‌شود و نقص این فرایند در بیماری‌هایی مانند هموفیلیکشنده‌است ولی درانفارکتوس قلبی (سکته) و ایسکمی مغزی نیز این فرایند دخیل است. 

مسیرهای فرایند انعقاد خون

پارامترهای ارائه شده توسط سیستم آنالیز اسپرم ( Grading Test Results )

آنالیز اسپرم :

آنالیز اسپرم شوهر از این جهت که بخش عمده ای از علل ناباروری ناشی از ناهنجاری های اسپرم در مردان می باشد آزمایش مهمی به شمار می رود . از طریق آنالیز اسپرم ، تعداد ( شمارش ) ، میزان تحرک ، شکل سلول های جنسی مرد و سایر عواملی که می توانند توانایی اسپرم را در بارور سازی تخمک تحت تاثیر قرار دهند مورد ارزیابی قرار می گیرد .

برای دستیابی به نتیجه مطمئن ممکن است لازم باشد که این آزمایش در چند نوبت انجام گردد . همچنین در صورت وجود ناهنجاری در وضعیت اسپرم در شوهر ، ممکن است آزمایشات تخصصی دیگری نیز الزامی تشخیص داده شود .

CBC

 معمولاً این آزمایش شامل اجزای زیر است:  

Hb, Hct, RBC count, WBC count, platelet, 5 MCV, 6 MCH, 7 MCHC, 8 RDW   

بحث ما بیشتر در خصوص تفسیر پارامترها و ایندکس‌های هماتولوژی است چون اغلب همکاران با شمارش RBC و WBC میزان هموگلوبین و هماتوکریت آشنا هستند، لذا از MCV آغاز می‌نمائیم.  

 MCV : عبارت است از حجم متوسط گلبول‌های قرمز.   

 میزان طبیعی MCV = fl 96-80 اســـــــــــت fl] ( femtoliter ) واحــــــد سنجش MCV بوده و معادل lit 15- 10 است .   

 نحوه اندازه‌گیری MCV : دستگاههای هماتولوژی حجم تعداد زیادی از RBC ها را اندازه‌گیری کرده و میانگین آنها را محاسبه می‌‌نمایند.    

 تفسیر: با استفاده از MCV می‌توانیم گلبول‌های قرمز را از نظر حجم در سه گروه Normocyte ، Microcyte و Macrocyte قرار دهیم. RBC های محـــــــــــدودة fl 96-80 = Normocyte هستند، بالای 100 ماکروسیت و زیر 80 میکروسیت هستند.   

 •  برای اینکه بتوانیم MCV را درست تفسیر کنیم باید تغییرات آن را در دوره‌های مختلف زندگی بدانیم:  

 در بدو تولد MCV معادل fl 118-103 است، سپس به موازات رشد کودک MCV کاهش می‌یابد و در یک‌سالگی به کمترین حد خود می‌رسد و میزان آن به fl 8 ± 78 می‌رسد.

نکته: باید بدانیم که ایندکس های خونی در هر شخصی ثابت است و تغییراتش نباید از 1 ± تجاوز کند مثلاً اگر MCV فردی fl 85 است، با آزمایش‌های متعدد باید بین fl 86-84 باشد و اگر فرضاً میزان آن 75 شود باید همه چیز مجدداً بررسی شود، با استفاده از فـــــــــــرمول DF 1 و Mentzen index در مطب می‌توان از MCV برای تشخیص فقر آهن از تالاسمی استفاده کرد.  

به طور کلی هر روش یا دستگاهی که به بررسی برهم‌کنش نور با ماده بپردازد به روشهای اسپکتروسکوپی یا طیف سنجی مربوط می‌شود. روشهای اسپکتروفوتومتری بسیار گسترده‌اند و در هر روش به بررسی برهم‌کنش یک بخش از نور یا امواج الکترومغناطیس با ماده پرداخته می‌شود. برای اندازه‌گیری کمی با اسپکتروفوتومتری، در ابتدا باید یک منحنی کالیبراسیون رسم گردد. برای مثال چنانچه بخواهیم از اسپکتروسکوپی UV-Vis برای اندازه‌گیری غلظت یک یون مانندیون آهن III استفاده کنیم، باید در ابتدا چند محلول معلوم از این یون تهیه شود و منحنی غلظت بر حسب میزان جذب برای این یون رسم گردد. این منحنی کالیبراسیون نام دارد. سپس با اندازه‌گیری میزان جذب نمونه مجهول و بر اساس منحنی کالیبراسیون می‌توان به غلظت نمونه مجهول پی برد.

یک دستگاه اسپکتروفتومتر فرابنفش–مرئی شامل یک منبع نوری، یک تکفام‌ساز و یک آشکارساز است.
١) منبع نوری بیشتر یک لامپ دوتریم است که در ناحیه فرابنفش طیف الکترومغناطیسی تابش می‌کند. لامپ تنگستن، برای طولهای موجهای ناحیه مرئی از طیف الکترومغناطیسی به کار می‌رود.
٢) تکفام‌ساز یک شبکه پراش است و نقش آن، پخش کردن پرتو نوری به طول موجهای تشکیل‌شده از آن است. مجموعه‌ای از روزنه‌ها، طول موج مورد نظر را بر روی سلول نمونه متمرکز می‌سازند.
٣) آشکارساز: نوری که از درون سلول نمونه می‌گذرد، به آشکارساز می‌رسد و در آن جا شدت نور عبوری (I) ثبت می‌شود. آشکارساز، بیشتر یک لوله تکثیرکننده فوتون است، ولی در دستگاههای جدید از فتودیودها نیز استفاده می‌شود. در یک دستگاه دو پرتوی، نور ساطع‌شده از منبع نوری به دو پرتو تقسیم می‌شود: پرتو نمونه و پرتو شاهد. وقتی نمونه‌ای در مقابل پرتو شاهد نباشد، نور آشکار شده معادل شدت نور ورودی به نمونه است.(I₀)
سلول نمونه باید از ماده‌ای ساخته شده باشد که نسبت به تابش الکترومغناطیس به کار رفته، شفاف باشد. سلولهای به کار رفته برای ناحیه مرئی طیف الکترومغناطیس، از جنس شیشه یا پلاستیک هستند. اما برای طیف‌گیری در ناحیه فرابنفش نمی‌توان از شیشه یا پلاستیک استفاده کرد، زیرا نور فرابنفش را جذب می‌کنند. در عوض، از سلولهایی از جنس کوارتز باید استفاده شود که تابش این ناحیه را جذب نمی‌کنند.

محدودیت دستگاه شرح داده شده:
دستگاهی که شرح آن رفت، فقط برای کار در یک طول موج مناسب است؛ اگر طیف جامعی مورد نظر باشد، به یک سیستم مکانیکی جهت چرخش تکفام‌ساز و پویش تمامی طول موجها نیاز خواهد بود. این نوع سیستم آهسته کار می‌کند و بنا بر این، زمان قابل توجهی برای ثبت یک طیف مورد نیاز است.

اسپکتروفتومترهای جدید
تغییر جدید در راستای بهبود کیفیت اسپکتروفتومترهای قدیمی، ساخت اسپکتروفتومترهای ردیف دیودی است. یک ردیف دیود، شامل مجموعه‌ای از آشکارسازهای فوتودیود است که در کنار یکدیگر بر روی یک بلور سیلیسیم قرار گرفته‌اند. هر دیود، برای ثبت نوار باریکی از طیف طراحی شده است. این دیودها به گونه‌ای به یکدیگر مربوط شده‌اند که سراسر طیف در یک زمان ثبت می‌شود.
این نوع آشکارساز هیچ قسمت متحرکی ندارد و می‌تواند طیفها را به‌ سرعت ثبت کند. افزون بر این، خروجی آن به یک رایانه داده می‌شود که می‌تواند به پردازش داده‌ها بپردازد. ولی از آنجایی که شمار فتودیودها محدودند، بنا بر این قدرت تفکیک اندکی کاهش می‌یابد.

البته استفاده از روش طیف سنجی UV - vis هنگامی مفید است که نمونه رنگی باشد.

مقدمه :

پلاکتها (Plackets) اجسام کروی یا بیضوی کوچکی به قطر ۴ - ۲ میکرون هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلولهای بزرگی به نام مگا کاریوسیت (Mega karyocytes) در مغز استخوان حاصل می‌شود، فاقد هسته‌اند. با وجود این در مهره‌داران پست سلولهای هسته داری به نام ترومبوسیت معادل پلاکت می‌باشد. پلاکتها را ترومبوسیت نیز می‌نامند. تعداد پلاکتها ۴۰۰ - ۲۰۰ هزار در هر میکرولیتر خون می‌باشد. و عمر آنها ۱۱ - ۸ روز می‌باشد. هر پلاکت توسط غشایی غنی از گلیلو پروتئین محصور شده و بررسیها بیانگر وجود آنتی ژنهای گروه‌های خونی ABO در غشای پلاکتها می‌باشد.

کار اصلی پلاکت جلوگیری از خونریزی است. که این عمل با چسبیدن پلاکتها به همدیگر و محل آسیب دیده رگ و ترشح مواد دخیل در انعقاد انجام می‌گیرد. تحریک پلاکتها در محل آسیب عروقی باعث ترشح ADP می‌گردد که ADP چسبیده به سطح پلاکت موجب چسبیدن پلاکتها بهم و تشکیل توده پلاکتی را می‌کند که به صورت درزگیر عمل کرده و از ادامه خونریزی جلوگیری می‌کند. هم‌زمان با ترشح ADP ، سروتونین و ترومبوبلاستین پلاکتی نیز ترشح می‌گردد. که اولی باعث انقباض رگها و دومی باعث تبدیل پروترومبین به ترومبین می‌شود. ترومبین ، فیبرینوژن محلول پلاسما را به فیبرین غیر محلول تبدیل می‌نماید که سلولهای خونی در لابه‌لای توری ظریف حاصل از فیبرین گرفتار شده و لخته تشکیل می‌گردد

وسایل آزمایش :

نمونه خون - ملانژور قرمز - مکنده پلاستیکی - محلول اگزالات آمونیوم یک درصد( در مواردی که مشکوک

 به ترمبوسایتوپنی هستیم از ریس اکر با رقت یک بیستم استفاده میشود چون در این موارد اگزالات

 جواب نمیدهد ) - دستگاه SHAKAER - لام هماسیتومتر - میکروسکوپ نوری - پنبه و الکل

روش کار :

ابتدا ملانژور را وارد نمونه خون کرده و تا یک خون را به وسیله مکنده در پیپت بالا میکشیم سپس تا 101 محلول اگزالات امونیوم را بالا میکشیم . در این حالت رقت 100/1 میشود. 10 دقیقه داخل SHAKER میگذاریم تا خون و محلول با هم مخلوط شوند .سپس 5-4 قطره اول را دور ریخته . لامل سنگی را روی لام نئوبار قرار داده و یک قطره نمونه بین لام و لامل سنگی میریزیم . لام را در پتری دیش (جایی که محیط کشت باکتری است ) میگذاریم . یک گاز یا پنبه را مرطوب کرده و در کنار لام داخل پتری دیش قرار میدهیم . سپس درش را میبندیم . دلیل قرار دادن گاز مرطوب این است که پلاکتها زیر لامل سنگی خشک نشود و به هم نچسبند . 25-10 دقیقه به همان حالت میگذاریم تا پلاکتها نشست پیدا کنند و فیکس شود. سپس لام را زیر میکروسکوپ بررسی میکنیم و با عدسی x10 محل شمارش را تعیین میکنیم . سپس با عدسی x40 شمارش را انجام میدهیم . پلاکتها زیر میکروسکوپ درخشش خاصی دارند.

نتیجه :

تعداد شمارش شده را در 100 که ضریب رقت است ضرب میکنیم و تقسیم بر 004/0 که حجم هر مربع است و تقسیم بر تعداد مربع شمارش شده میکنیم.

بحث :

بطور نرمال بین 150000 تا 400000 پلاکت در خون وجود دارد. کمتر از 150000 را ترمبوسایتوپنی و بیشتر از 400000 را ترمبوسیتوز میگویند.

ترمبوسایتوپنی در بیماران مبتلا به سندرم نادر برناردسولیر و در بیماران مبتلا به سندرم های میلوفیتزی  یا میلوپرولیفراتیو افزایش می یابد.

پاتوفیزیولوژی واکنشهای آلرژیک در دو فاز بررسی میشوند:

1)    فاز حاد یا اولیه: در این فاز ابتدا آلرژن وارد بدن شده و توسط Dentritic cells  موجود در اپیتلیوم بافت تنفسی، گوارشی و پوستی که 3 راه عمده ورود آنتی ژن ها میباشد بلعیده شده و پس از مهاجرت به گره های لنفی  به سلولهای T  موجود در این گره ها عرضه میشود .سلول T  فعال شده  در افراد اتوپیک و حساس به سلولهای Th2  متمایز شده که این سلولها شروع به تولید سایتو کاینهای مختلف و موثر در واکنشهای آلرژیک میکند از جمله 1)IL4  این سایتوکاین ضمن تعاملات سلولهای T وB  بر روی سلولهای B  اثر گذاشته و باعث ایجاد توانایی در این سلولها برای تعویض ایزوتایپ آنتی بادی تولید شده در جهت تولید IgE  میشود. IgE  تولید شده به گیرنده های FceR1  که در سطح ماست سل و بازوفیل به وفور یافت میشوند متصل میشود . این مراحل تحت عنوان مرحله حساسیت زایی است و علائمی را از نظر بالینی ایجاد نمی کند. در تماس مجدد با همان آلرژن، اینبار IgE  اختصاصی آلرژن در سطح ماست سل و بازوفیل با آلرژن اتصال متقاطع داده و در نتیجه باعث فعالسازی این سلولها و آزاد سازی مدیاتورها و سیتوکینهای این سلولها و به دنبال آن اثر روی عروق خونی و انبساط انها، انقباض ماهیچه های صاف ، تحریک سلولهای عصبی و افزایش ترشح موکوس در سطوح مخاطی و در نتیجه ایجاد علائم بالینی آلرژی میگردد.2) IL5  یک سایتو کاین موثر در افزایش ائوزینوفیل ها است که در واکنشهای آلرژی این سلولها به وفور دیده میشوند به ویژه در فاز تاخیری .

دانشمندان مشخص کرده اند که مولکولی تحت عنوان  CD166/ALCAM در مهاجرت سلولهای سیستم ایمنی از طریق سد خونی-مغزی(BBB )  به سیستم عصبی مرکزی(CNS  ) نقش مهمی داشته و مهاجرت این سلولها در ایجاد بیماریهای التهابی سیستم عصبی مرکزی مانند MS نقش مهمی دارند. محققین از مقایسه مدل آزمایشگاهی سد خونی- مغزی انسان با یک موش آزمایشگاهی مبتلا به انسفالومیلیتیس اتوایمیون  به نتایج جالبی دست یافتند. در واقع در حالت نرمال و سلامت تنها تعداد محدودی از سلولهای سیستم ا یمنی قادر به عبور از سد خونی-مغزی میباشند در حالیکه در بیماری MS و سایر بیماریهای التهابی CNS به دلیل افزایش نفوذپذیری BBB تعداد بیشتری از سلولهای سیستم ایمنی قادر به عبور از BBB و نفوذ به CNS بوده و باعث آسیب به میلین سلولهای عصبی میشود. دیده شده که سلولهای TH1 (گروهی از لنفوسیتهایT ) با تولید سیتوکینهایی مانند interleukins 17 and 22 باعث انفیلتراسیون BBB شده و در نتیجه در ایجاد پاسخ های التهابی نقش مهمی را بازی میکنند. در حال حاضر برای درمان بیماران MS داروهایی با مهار مولکولهای چسبندگی لکوسیتی وجود داشته که این داروها مهاجرت سلولهای ایمنی به CNS را کاهش و در نتیجه باعث کاهش التهاب CNS میگردند. از جمله عوارض مصرف این داروها کاهش مقابله و مبارزه با عفونتهای ویروسی CNS میباشد. دیده شده که درمان با داروهای بلوک کننده ALCAM/CD166 در حالی میتواند باعث کاهش مهاجرت سلولهای سیستم ایمنی  به CNS  شود که اثری برروی سلولهای CD8+ T  نداشته و در نتیجه باعث کاهش توانایی سیستم ایمنی بدن برای از بین بردن سلولهای آلوده به ویروس در CNS نمیشود. بنابراین امروزه در حال بررسی روی این گروه درمانها برای درمان مبتلایان به MS میباشند.

 از میکروبهای سودمند یا در اصطلاح پروبایوتیک می توان برای درمان نوعی آلرژی تنفسی موسوم به تب یونجه بهره گرفت.

جدیدترین شماره نشریه پزشکی آلرژی بالینی و تجربی نوشت: مصرف روزانه نوشابه های حاوی باکتری های سودمند یا در اصطلاح پروبایوتیک ، علایم حساسیت های تنفسی را در مبتلایان به تب یونجه کاهش می دهد.

به گفته پژوهشگران : استفاده از پروبایوتیک ها از طریق تغییر و تنظیم پاسخ دستگاه ایمنی بدن به مواد حساسیت زا نظیر گرده گل ها از بروز علایم آلرژی پیشگیری می کند.

دانشمندان امیدوارند با تکمیل این بررسی به راهکار مناسبی برای پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری های حساسیتی دست یابند.

HLA Typing, Single Human Leukocyte Antigen

مترادف‌ها: سیستم آنتی‌ژن لوکوسیت انسان، Human Leukocyte Antigen System

خلاصه: کمپلکس سازگاری اصلی بافتی Major Histocompatibility (MHC) Complex به عنوان یک گروه از ژن‌های کاملاً بهم چسبیده‌ای که آنتی‌ژن‌های HLA را کد می‌کنند و آنتی‌ژن‌های اصلی سازگاری بافتی هستند وجود دارند. این سیستم در پیوند عضو، سازگاری بین دهنده و گیرنده را تعیین می‌کند و در نتیجه به عنوان اصلی (ماژور) نامیده می‌شود. آنتی‌ژن HLA پپتیدهای خارجی را به دام انداخته و به گیرنده‌های سلول T عرضه می‌کند. بیش از 200 ژن در کمپلکس HLA بر روی کروموزوم 6 حضور دارند که بیش از 40 آنتی‌ژن لوکوسیتی را کد می‌کنند.

نمونه: لنفوسیت‌ها (جهت Serology typing)؛ گلبول‌های سفید (جهت DNA Typing).

طریقه‌ نگهداری: جهت آزمایش سرولوژی در دمای اتاق نگهداری شود. جهت آزمایشات مبتنی بر DNA در یخچال نگهداری شود.

  **آزمایش سرولوژی احتیاج به لنفوسیت‌های زنده دارد ولی جهت DNA Testing سلول زنده یا مرده فرقی ندارد.

کاربرد: سیستم HLA در موارد زیر کاربرد دارد:

·        به عنوان یک مارکر اپیدمیولوژیک

·        سازگار بودن پیوند دهنده و گیرنده جهت کاهش احتمال پس‌زدن و GVHD (Graft Versus Host Disease)

·        جهت ترانسفوزیون پلاکت سازگار در بیماران مقاوم

بسیاری از آنتی‌ژن‌های HLA با بیماری‌های خود ایمنی ارتباط دارند که تعدادی از آنها عبارتند از: اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS)؛ آرتروپاتی‌های واکنشی از جمله سندرم رایتر؛ بیماری سلیاک؛ درماتیت هرپتی فرم؛ گلومرولونفریت غشایی ایدیوپاتیک؛ سندرم گودپاسچر و پمفیگوس ولگاریس.

بیماری‌هایی که با خطر کمتری همراهی با آنتی‌ژن‌های سیستم HLA دارند عبارتند از: روماتوئید آرتریت؛ سندرم بهجت؛ لوپوس اریتماتوی سیستمیک (SLE)؛ دیابت شیرین وابسته به انسولین (تیپ I)؛ بیاری ایدیوپاتیک آدیسون؛ بیماری گریوز (Graves)؛ بیماری هاشیموتو؛ تیروئیدیت به دنبال زایمان؛ سندرم سیکا (sicca)؛ میاستنی گراویس و اسکلروز متعدد (MS).

  روش انجام تست :تعیین HLA کلاس I (لوکوس‌های C,B,A) به طور قراردادی با استفاده از روش رنگ‌آمیزی (ائوزن، تریپان‌بلو) جهت ارزیابی قابلیت زنده ماندن لنفوسیت‌ها پس از واکنش با آنتی‌سرم‌های گوناگون ضد HLA و کمپلمان صورت می‌گیرد.

          لوکوس‌های کلاس II با سه حرف نشان داده می شوند. حرف اول D که نشان‌دهنده کلاس است. حرف دوم R, Q, P, O, M که نشان دهنده خانواده است و حرف سوم A یا B که نشان دهنده زنجیره آلفا یا بتا است.

          تعیین HLA به روش ژنتیک مولکولی به سرعت جای روش‌های سرولوژیک را گرفته است. فواید روش‌های مبتنی بر DNA این است که می‌توان از نمونه‌های با حجم کمتر و گلبول‌های سفید حتی مرده (غیرقابل حیات)؛ نمونه سرانگشت (fingersticks)؛ بافت‌هایی مثل سواب‌های مخاط دهانی و بافت‌های فیکس شده در فرمالین یا حتی فولیکول‌های مو استفاده کرد.

تست بررسی سدیمانتاسیون گلبولهای قرمز خون(  ESR )یکی از تستهای رایج در آزمایشگاه های تشخیص طبی میباشد که بنا به درخواست پزشک برای بسیاری از بیماران  انجام میشود. این تست یک تست ارزان قیمت و البته غیر اختصاصی میباشد که نتایج آن همراه با نتایج سایر تستها ارزشمند و کمک کننده میباشد.  ESR تحت شرایطی مانند بیماری های اتو ایمیون به ویژه روماتیسم مفصلی، در عفونتها، التهابات حاد و مزمن و سرطانها افزایش میابد بنابراین با تنها افزایش میزان رسوب گلبولهای قرمز به تشخیص دقیقی نمیتوان دست یافت.سرعت رسوب گبولهای قرمز خون بر حسب میلیمتر بر ساعت میباشد. در این تست خون گرفته شده همراه با ضد انعقاد سیترات سدیم  در لوله های بلند و باریکی کشیده شده و به صورت عمودی روی پایه های سدیمان قرار داده میشود. پیپت های ESR پیپت های بلندی هستند که از قسمت سر به انتها از 0 درجه بندی شده اند. خون داخل پیپت ها تا عدد 0 کشیده شده و بعد از طی 1 ساعت میزان رسوب گلبولها از عدد 0 تا جایی که پلاسما شفاف وجود دارد خوانده میشود.

موارد درخواست تست:

این تست در موارد مشاهده علائمی مبنی بر التهابات و یا بدخیمی ها و همچنین علائم مربوط به رماتیسم مفصلی مانند درد و ورم مفاصل در خواست میشود. لازم به ذکر است که با توجه به غیر اختصاصی بودن این تست  حتما همراه با سایر تستهای ارزشمند و کمک کننده به تشخیص نهایی مانند الکتروفورز پروتئینهای سرم، اندازه گیری فیبرینوژن و ... بنا به علائم بیمار درخواست میشود. همچنین بعد از تشخیص بیماری این تست به منظور ارزیابی میزان پاسخ به درمان در فرد بیمار به صورت دوره ای درخواست میشود. کاهش ESR  از مقدار قبلی نشانه از بهبودی و افزایش مجدد  آن نشانه ای از عود بیماری میباشد.مقدار نرمال ESR در مردان تا 10 و در زنان تا 20 میلیمتر بر ساعت میباشد.

 CRP :CRP یکی از پروتئینهای فاز حاد بوده که مانند ESR یک تست ارزشمند در موارد التهابات محسوب میشود و حتی میتوان گفت که این تست از ESR ارزشمندتر میباشد زیرا به محض بروز هر گونه التهابی در بدن افزایش یافته و به مجرد کاهش التهاب و بهبودی میزان آن کاهش میابد بنابر این علی رغم غیر اختصاصی بودن از حساسیت خوبی برخوردار میباشد. بنابراین همراه با تست ESR تست CRP نیز انجام میشود. سایر تستهای همراه با ESRبنا به علائم بیمار شامل تست RF به منظور بررسی رماتیسم مفصلی, تست ANAو سایر تستهای اتوایمیون به منظور بررسی اختلالات اتوایمیون، اندازه گیری سطح فیبرینوژن ، الکتروفورز پروتئین سرم، CBC و سایر تستها میباشد.

موارد افزایش ESR: افزایش ESR نشانه ای از افزایش گلبولینها و یا فیبرینوژن پلاسما بوده و نیاز به بررسی های بیشتری دارد.

1- افزایش خفیف در التهابات خفیف و جزئی، حاملگی و آنمی. در آنمی ها به دلیل اینکه میزان گلبولهای قرمز کم میشود دافعه بین این سلولها کمتر از حالت عادی شده و بنابراین میزان رسوب افزایش میابد حال اینکه در پلی سیتمی به دلیل افزایش در تعداد اریتروسیتها دافعه بین سلولی بیشتر شده و این امر باعث کاهش رسوب و کاهش ESR میگردد.

2- افزایش شدید این تست میتواند بیانگر افزایش در پروتئین های خون از جمله گلبولینها باشد. افزایش گلبولینها در مواردی مانند عفونتها، مولتیپل میلوما، ماکروگلبولنمی والدنشتروم ( در این مورد حتی در غیاب التهاب افزایش ESR باز هم دیده میشود.)  و رماتیسم مفصلی دیده میشود.

3-در زنان معمولا میل به افزایش در ESR بیشتر بوده و در دوران قاعدگی و بارداری میزان آن افزایش میابد.

4- داروها شامل دکستران، متیل دوپا، تئوفیلین، پنیسیلین پروکاینامید و داروهای پیشگیری از بارداری خوراکی باعث افزایش ESR میگردند.

*کاهش ESR معمولا حالت مهمی نبوده و گاهی در موارد پلی سیتمی، لکوسیتوز و ناهنجاری گلبولهای قرمز مانند سیکل سل دیده میشود. همچنین داروهایی مانند آسپیرین، کورتیزون و کینیون باعث کاهش ESR میگردند.

ساختمان و فرم های مختلف

ALS آنزیم آلدولاز جزو طبقه لیازها می باشد و عمل آنزیم قابل برگشت است . دو نوع آلدولاز داریم : آلدولاز A که در ماهیچه موجود است و آلدولاز B  که فقط در کبد می باشد . در سرم طبیعی و نرمال ، آلدولاز A  حداکثر می باشد و در نوزادان مقدار جزئی از آلدولاز B  موجود می باشد .

مکانیسم عمل و نقش ALS

آنزیم آلدولاز فروکتوز  1 ، 6 بیس فسفات را به دو تریوز به نام های گلیسر آآلهید 3 – فسفات و دی هیدروکسی استون فسفات تبدیل می کند .

علل و اثرات افزایش ALS

در بیماران مبتلا به سرطان پستان و پروستات ، بیماری های عضلات استخوانی ، دیسترو فی پیش رونده عضلانی ، التهاب عضلانی ( درماتومیوزیس – تریشینوز ) و افراد مبتلا به آنمی مگالوبلاستیک میزان این آنزیم در سرم بالا رود .

علل و اثرات کاهش ALS

کاهش سن ، کاهش اکسیژن شریانی و کاهش فریتین سرم این آنزیم کاهش می یابد . ( پس در بیماران با فریتین بالا آهن کبد به حد اشباع می رسد که باعث رسوب آهن در کبد می شود . )

روش اندازه گیری

اندازه گیری آلدولاز به روشهای آنزیمی و کلریمتری است که اساس روش کلریمتری مبتنی  بر اندازه گیری تریوز فسفات حاصله به استال تبدیل و اندازه گیری می شود .

واکنش های زیر توسط آنزیم آلدولاز  TPI  انجام می شود .

گلیسر آلدهید فسفات +  دی هیدروکسی استون فسفات    فروکتوز دی فسفات

دی هیدروکسی استون فسفات    گلیسر آلدهید فسفات

شرایط قلیایی بودن جسم اخیر را به هیروکسی پیروویک آلدهید بدل می کند و هیدرازون تولید می شود که محیط رنگ قرمز مایل به بنفش می شود حداکثر جذب نوری آن در 560 نانومتر می باشد . در بیماری های عضلانی میزان آلدولاز طبق منحنی 10 برابر میزان طبیعی ( در سرم ) است .

ساختمان و فرم های مختلف CK

CK  با وزن مولکولی 50000 دالتون از 3 ایزو آنزیم اصلی که هر یک متشکل از 2 زنجیره پلی پیتیدی M و  B  می باشد ، تشکیل شده است و از ترکیب آنها 3 ایزومر متفاوت به فرمولهای BB  و  MB  و  MM  پدید آمده است . فعالیت  CK  تام سرم در حالت طبیعی عمدتا از نوع CK3  یا MM  بوده که بیشتر در عضلات متمرکز ست .

مکانیسم عمل و نقش CK

سریعترین راه برای تجدید ATP  در تارهای عضلانی از طریق واکنشی است که  CK  آن را کاتالیز می کند . در حالت استراحت ، کراتین با ATP  حاصل از متابولیسم مواد غذایی  CREATINE – P  را در عضله ایجاد  می کند .

ATP + CERATINE                                         ADP + CERATINE – P

کراتین در متابولیسم عضلات اهمیت دارد . و انرژی ذخیرهای را از طریق سنتز فسفو کراتین فراهم می کند که این سنتز در کلیه مخاط روده کوچک پانکراس و احتمالاٌ در کبد انجام می گیرد میزان کراتین اثر مهار کننده بر ترانس آمینیداز دارد و مقدارکراتین متناسب با توده عضلانی بدن است .

علل و اثرات افزایش CK

مقادیر بالای  CK  در نکروز حاد میو کارد ، آتروفی حاد عضلات مخطط ، دیستروفی عضلانی ، سوختگی و میو پاتی الکلی دیده می شود . همچنین در فعالیت های شدید بدنی ، ورزش  ، صرع و اعمال جراحی مقدار CK  بالامی رود . افزایش آن در هیپو پاراتیروئید یسم و  DILIRUM + TREMENS  بیانگر اختلالات عضلانی است .

علل و اثرات کاهش CK

افزایش کمتر ck  در بیماران مبتلا به آنفارکتوس مغز ، زایمان ، اواخر دوران بارداری ، تشنجات کودکان و شوک الکتریکی مشاهده شده است .

روش اندازه گیری

برای تعیین فعالیت آنزیم کراتین کیناز روشهای adp and gilrarye  ،  nutall  ،  oliver  و  hughes  مطرح شده است که روش hughes  متداولترین آنهاست در این روش رنگ حاصل از ترکیب کراتین آلفانتول و دی استیل کراتین کیناز را اندازه گیری می کنند ( طبق واکنشهای زیر )

ATP + CERATINE                                                                                     ADP + CERATINE – P

کمپلکس رنگی                                                       دی استیل + آلفانتول + کراتین

این واکنش با محلول پارا هیدروکسی بنزئات متوقف می شود در مقایسه با استاندارد در طول موج 540 – 500 نانومتر اندازه گیری کرد میزان طبیعی فعالیت آنزیم در سرم بر حسب siqwa u/ml از صفر تا 12 می باشد که در مرز بیماری border line 20-12 و در موقع بیماری بالاتر از 20 است.

تست بررسی پروتئین تام پلاسما به منظور بررسی نسبت آلبومین به گلبولین کاربرد دارد. همانطور که میدانید پروتئین ها از اجزای مهم خون در بدن بوده که برای همه سلولها و بافت های بدن یک ماده حیاتی و مهم محسوب میشود. پروتئین های خون به ۲ دسته کلی آلبومین و گلبولین تقسیم میشوند. آلبومین  ناقل بسیاری از مولکولهای کوچک در بدن میباشد ولی در عین حال مهم ترین وظیفه آن حفظ فشار اسمزی بدن است و گلوبولین ها شامل آلفا۱ ،آلفا۲ ،بتا و گاما گلبولینها میباشد.

موارد درخواست اندازه گیری توتال پروتئین: این تست در موارد کاهش وزن زیاد و بی سابقه، علائمی مبنی بر بیماری کبدی و کلیوی و شرایطی مانند ادم درخواست میشود.

روش های اندازه گیری: برای اندازه گیری پروتئین تام سرم از روشهای کلریمتریک استفاده میشود مانند:

روش بیوره: در این روش پپتیدهایی با حدقل ۲ باند پپتیدی در محلول رقیق قلیایی با یون مس ترکیب شده و ایجاد کمپلکس بنفش رنگ میکنند که در طول موج ۵۴۰nm شدت رنگ اندازه گیری میشود. شدت رنگ با غلظت پروتئین نسبت مستقیم دارد. در دستگاه های اتوماتیک امروزه نمونه در ۲ کانال تقسیم میشود. در کانال اول نمونه با معرف بیوره و در کانال دوم نمونه با بلانک مخلوط شده و سپس هردو به کلریمتر رسیده و با اندازه گیری شدت رنگ و محاسبات توسط دستگاه غلظت پروتئین گزارش میشود.

روش کجلدال: از آنجاییکه ۱۶٪ از وزن پروتئین را ازت تشکیل داده است بنابراین در این روش با اندازه گیری میزان ازت و قرار دادن در رابطه زیر میزان پروتئین محاسبه میشود.

ازت×16/100

روش مرجع اندازه گیری روش کجلدال و روش ارجح و پرکاربردتر روش بیوره میباشد.

Dye binding method: در این روش از کوماسی برلیانت بلو -۲۵۰ استفاده میشود. این ماده در فرم آزاد دارای ماکزیمم جذب نوری در طول موج ۴۶۵nm بوده که بعد از اتصال با پروتئینها دارای ماکزیمم جذب نوری در طول موج ۵۹۵nm میشود. بنابراین با اندازه گیری تغییرات جذب نوری این ماده میتوان غلظت پروتئین ها را تعیین کرد. این روش بیشتر برای اندازه گیری پروتئین های ادرار و مایع نخاع مناسب میباشد.

روشهای کدورت سنجی با استفاده از اسید سولفو سالیسیلیک و یا اسیر تری کربوکسیلیک جهت اندازه گیری پروتئین ادرار و مایع نخاع کاربرد دارد.

مقادیر نرمال: مقادیر نرمالی برای این تست به صورت یک مرجع مشخص ذکر نشده است زیرا این مقدار تحت تاثیر فاکتورهایی مانند سن، جنس،طریقه جمع آوری نمونه و همچنین متد آزمایش متفاوت میباشد و بنابراین  توصیه میشود که هر آزمایشگاهی براساس فاکتورهای فوق مقادیر  نرمال را تهیه نماید. ولی به طور معمول محدوده ای بین ۸۵-۶۰ به عنوان محدوده نرمال در نظر گرفته شده است.

مقادیر غیر نرمال: آنچه مهم است این است که کاهش میزان پروتئین توتال میتواند به دنبال کاهش میزان آلبومین در بیماریهایی مانند بیماری های کبدی، کلیوی، عفونتها و یا بیماری هایی با اشکال در جذب و هضم یک پروتئین باشد وافزایش آن در مواردی مانند پاراپروتئینمی، لنفوم هوچکین و لوسمی ها دیده میشود. در واقع این تست یک تست غربالگری برای بررسی وضعیت های فوق بوده که در صورت مقادیر غیر نرمال توسط سایر تستها بررسی های دقیق تری انجام میگیرد. در بسیاری از موارد علاوه بر میزان پروتئین توتال نسبت آلبومین به گلبولین(A/G)  نیز بررسی میشود. این نسبت از طریق اندازه گیری مستقیم پروتئین توتال و آلبومین و محاسبه میزان گلبولین به دست میاید. A/G در حالت نرمال بیشتر از ۱ میباشد. ( آلبومین ۶۰٪ از پروتئین توتال است). کاهش این نسبت میتواند بیانگر کاهش آلبومین و یا افزایش گلبولین ها باشد. کاهش آلبومین در بیماری هایی  مانند سیروز کبدی و یا سندرم نفروتیک و افزایش گلبولین ها در موارد افزایش تولید آنتی بادی ها مانند مولتیپل میلوما و یا بیماری های اتوایمیون مشاهده میشود. افزاش میزان A/G نیز در موارد کاهش تولید گلبولین ها به ویژه گاما گلبولین ها میباشد مانند برخی از سندرم های نقص ایمنی و برخی از لوسمی ها. برای رسیدن به تشخیص دقیق تر نیاز به بررسی های بیشتر توسط تستهایی مانند تستهای کبدی، الکتروفورز پروتئین های سرم میباشد.

۱) مشخصات بیمار رابه دقت در دفتر پذیرش آزمایشگاه ثبت نمایید ( نام ، نام خانوادگی ، سن ، جنس

 نام پزشک معالج ، تاریخ مراجعه ) .

۲) زمان تحویل جواب آزمایشات را برای بیمار توضیح دهید .

۳) در صورتی که انجام آزمایش نیاز به ناشتا بودن بیمار دارد ، در همان مرحله پذیرش از ناشتا بودن بیمار اطمینان حاصل نمایید .

بهترین ویتامین ها برای کاهش وزن

کنترل وزن بدن و عملکردهای مرتبط با آن مثل اشتها، گرسنگی، متابولیسم عمومی، متابولیسم چربی ها و قندها، کالری سوزی و امثال این با مصرف مطلوب ویتامین بسیار کارامدتر عمل می کند. همه اینها نقش مهمی در حفظ سلامت و وزن سالم دارند و بیشتر این ویتامین ها در کنار هم عمل میکنند به همین دلیل نمی توان ویتامین خاصی را "بهترین" ویتامین برای کاهش وزن معرفی کرد.

مهمترین ویتامین ها و موادمعدنی برای کاهش وزن عبارتند از: ویتامین B₂، B₃، B₅، B₆، کولین (بخشی از B-کمپلکس)، اینوسیتول (بخشی از B-کمپلکس) و ویتامین C.

ویتامین B₂ (ریبوفلاوین)

این ویتامین برای عملکرد سالم غده تیروئید و متابولیسم اهمیت زیادی دارد. منابع خوب غذایی حاوی این ویتامین عبارتند از: شیر، جگر و قلوه، بادام، پنیر،تخم مرغ، سبزیجات برگدار.

ویتامین B₃ (نیاسین)

این ویتامین نیز مانند ویتامین B₂ برای تولید هورمون تیروئید اهمیت دارد. ویتامین B₃ همچنین بخشی از عامل تحمل گلوکز (GTF) می باشد که در مواقعیکه قند خون بالا می رود ترشح می شود. منابع خوب از این ویتامین عبارتند از: سبوس گندم، جگر، ماهی تن، مرغ، گوشت، تخم مرغ، ماهی اسقومری، ماهی سالمون، جو دوسر، جو، دانه های گندم، پنیر، میوه خشک، برنج قهوه ای.

ویتامین B₅ (اسید پانتوتنیک)

هرنوع کمبود این ویتامین بر ظرفیت بدن برای مصرف چربی اثر می گذارد. ویتامین B₅ همچنین نقش مهمی در تولید انرژی و کمک به عملکرد غده آدرنال دارد. منابع خوب از این ویتامین عبارتند از: جگر و قلوه، گوشت، مرغ، آجیل، دانه های گندم، سبوس گندم، تخم مرغ، شیره، جو دوسر، جو، دانه ها، نان دانه کامل، سبزیجات.

ویتامین B₆ (پیریدوکسین)

این ویتامین تولید هورمون تیروئید و متابولیسم را تنظیم می کند. منابع خوب از آن عبارتند از: مخمر آبجو، سبوس گندم، جو دوسر، ساردین، ماهی ماکارل، مرغ، گوشت گاو، آوکادو، موز، برنج قهوه ای، کلم، میوه خشک، تخم مرغ، شیره.

کولین

کولین که بخشی از ویتامین B کمپلکس است، یک ویتامین واقعی نیست چون در کبد ساخته می شود. کولین برای متابولیسم خوب چربیها مورد نیاز است. کمبود کولین موجب می شود که چربی ها در کبد انباشته شوند. منابع خود از آن عبارتند از: جگر گاو، دل گاو، زرده تخم مرغ، گل کلم، بادام زمینی.

اینوسیتول

این ویتامین نیز مثل کولین بخشی از ویتامین B کمپلکس است و درون بدن ساخته می شود. اینوسیتول برای کمک به متابولیسم چربی ها با کولین ترکیب می شود. منابع خوب از این ویتامین عبارتند از: دل گاو، جگر گاو، سویا، تخم مرغ، مرکبات، دانه های کامل، آجیل.

ویتامین C

این ویتامین فواید بسیار زیادی برای بدن دارد که از جمله آن تبدیل خوب گلوکز به انرژی در سلول هاست. منابع خوب از این ویتامین عبارتند از: کلم بروکلی، فلفل سبز، کیوی، کلم بروکسل، لیمو، پرتقال، توت فرنگی، کلم.

تستهای ادراری

بررسی اسید اسکوربیک – زمانی که مقدار زیادی ویتامین C و یا موادی که حاوی اسید اسکوربیک هستند مصرف شود، اسید اسکوربیک به مقدار زیاد در ادرار ظاهر می‌گردد. مقادیر زیاد اسید اسکورسیک به خاطر احیاء کنندگی آن، ممکن است در سایر تست‌های بیوشیمیایی ادرار از جمله قند، خون، بیلی‌روبین، نیتریت و لکوسیت استراز دخالت نموده و آنها را مهار نماید بعنوان مثال زمانی که در بررسی میکروسکوپی رسوب ادرار، بیش از دو تا سه عدد گلبول قرمز در هر میدان با بزرگنمایی زیاد، دیده شود اما در بررسی نوار ادرار هموگلوبین منفی باشد، بررسی وجود اسید اسکوربیک در این رابطه مفید خواهد بود.

در صورتیکه بیلیروبین زیاد در ادرار داشته باشیم و یا PH ادرار بیشتر از 5/7 باشد، با رنگ نوار تداخل می‌کند و اوراتها، سالیسیلاتها، اسید هموژنتیزیک یا کراتینین با اسید اسکوربیک نتایج مثبت کاذب می‌دهد.

اگزالات و سولفات، متابولیتهای اسید اسکوربیک هستند که مصرف زیاد این ماده در اشخاص حساس، ممکن است سبب تشکیل سنگهای اگزالاتی شوند.

به نوشته نشریه پزشکی پژوهنده : مصرف بادام زمینی میزان کلسترول زیانبار و تری گلیسرید خون را کاهش می دهد.

چند تن از پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ، تاثیر مصرف روزانه 50 گرم بادام زمینی را در یک مدت زمان 4 هفته ای بر 37 بیمار دچار افزایش کلسترول خون بررسی کردند.

بر پایه یافته های این تحقیق ، مصرف بادام زمینی به میزان 15 درصد کل انرژی مورد نیاز روزانه ، میزان کلسترول تام ، کلسترول زیانبار یا ال.دی.ال و تری گلیسرید خون را کاهش می دهد.

پیش از این نیز بررسی ها تاثیر مفید آجیل از جمله بادام زمینی را در کاهش چربی های زیانبار خون و پیشگیری از بیماری های قلبی نشان داده بود.

 محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی واریان ژنتیکی را شناسایی کردند که میزان گلوکز را تنظیم می کند و احتمال ابتلا به خطر دیابت نوع 2 را افزایش می دهد.
به گزارش ساینس دیلی، نتایج این تحقیقات در شصت و هشتمین نشست علمی انجمن دیابت آمریکا که روز یکشنبه در سان فرانسیسکو برگزار شد ارائه شده است.
دکتر "ریچارد ام. واتانابه" استادیار پزشکی پیشگیرانه و فیزیولوژی و زیست فیزیک در دانشکده پزشکی کک (Keck) کالیفرنیای جنوبی و مجری این تحقیق، گفت در یک تحقیق ارتباط بین واریان های ژنتیکی در ژنوم انسانی با گلوکز و انسولین ناشتا مورد بررسی قرار گرفت.
وی از کشف ارتباط جدیدی بین سطح گلوکز ناشتا و گیرنده ملاتونین1B موسوم به MTNR1B خبر داد.
به گفته این محقق این ارتباط از آن جهت جدید تلقی می شود که این نخستین باری است که یک واریان ژنتیکی با گلوکز و افزایش خطر ابتلا به دیابت مرتبط شده است.
پژوهشگران در این تحقیق اطلاعات ژنتیکی شش هزار و 543 نفر را که حاصل سه مطالعه جداگانه بود، مورد بررسی قرار دادند.
 کشف MTNR1B از آن جهت جالب است که ملاتونین در تنظیم چرخه شبانه روزی مانند چرخه خواب نقش دارد و افراد مبتلا به اختلالات خواب مستعد چاقی و مقاومت انسولین هستند که از عوامل خطر دیابت نوع 2 به شمار می روند واتانابه گفت برای شناخت نقش MTNR1B در تنظیم گلوکز و مشخص کردن چگونگی اثر آن در ابتلا به دیابت ، باید تحقیقات بیشتری صورت گیرد.

آلفا -۱ آنتی تریپسینAAT یک پروتئین تولید شده توسط کبد میباشد که بعد از تولید در کبد به جریان خون آزاد میشود. این پروتئین در جریان خون بسیاری از آنزیم ها را غیر فعال میکند ولی اصلی ترین عمل آن حفاظت از ریه ها در برابر آنزیم الاستاز میباشد. الاستاز آنزیم تولید شده توسط نوتروفیل ها میباشد که در موارد التهابات و آسیبهای بدن آزاد شده و باعث شکسته شدن پروتئینها و بنابراین پاکسازی آنها از بدن میشود ولی کاهش AAT و در نتیجه کاهش تنظیم عمل الاستاز باعث فعالیت زیاد این آنزیم و از بین بردن پروتئینهای بافت ریه میشود. AAT توسط 21 نسخه از یک ژن و به صورت co-dominant به ارث میرسد و بنابراین هر ژن نیمی از AAT بدن را تولید میکند. در شرایطی نقصان در 1 یا 2 ژن اگر فعالیت AAT به زیر 30٪ برسد باعث ایجاد اختلالی به نام کمبود AAT شده که در نتیجه این کمبود فرد مستعد ایجاد بیماری ریوی از جمله آمفیزم ریوی و به ویژه در سنین پایین میباشد. همچنین در صورت اختلال در عمل AAT این پروتئین در همان سلولهای کبدی محل تولید تجمع یافته و باعث آسیب به سلولهای کبدی و ایجاد هپاتیت مقاوم به ویژه در نوزادان میشود به طوریکه درصدی از این نوزادان برای ادامه حیات نیاز به پیوند کبد دارند. با توجه به مطالب مطرح شده میتوان گفت تشخیص کمبود AAT در افراد با آمفیزم ریوی در سنین زیر 40 سال و به ویژه افراد بدون داشتن عوامل و فاکتورهای خطر مثل سیگار کشیدن و نوزدان با هپاتیت مقاوم به درمان و همراه با علائمی مانند آسیت، بزرگی طحال، خارش و سایر علائم بیماری های کبدی  از اهمیت خاصی برخوردار است.

تستهای تشخیصی شامل:

تستهای تعیین مقدار AAT

تست تعیین فنوتیپ که به دنبال اثبات کمبود AAT انجام شده و هدف از این تست برای بررسی نوع کمبود و میزان کمبود میباشد.

تست DNA که به منظور بررسی نوع الل معیوب کاربرد دارد. معمولا بر اساس نوع الل معیوب میزان و شدت علائم متفاوت میباشد.

لازم به ذکر است که AAT جزء پروتئینهای فاز حاد بوده و بنابراین بدر شرایطی مانند استرس ، عفونت، التهاب، سرطانها، حاملگی و سایر شرایط التهاب زا در بدن میزان این پروتئین افزایش داشته و در نتیجه باعث ایجاد نتایج کاذب نرمال در افراد با کمبود خفیف و یا متوسط AAT میشود.