─=≡Ξ║ علوم آزمایشگاهی ║Ξ≡=─
صفحات وبلاگ
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩

 

تقریبا ۲۰درصد بیماران مراقبت اولیه در آمریکا مشروبات الکلی  (اتانول) مصرف می کنند که در سطح مضر برای سلامتی هست . در کشور ما هر چند که بنابه شرع و قانون رسما استفاده از چنین مشروباتی حرام هست ولی بازهم از نظر آزمایشگاهی باید چنین افرادی را تحت نظر بالینی و مانیتورینگ قرار داد که در ادامه بحث خواهیم کرد . این نوع سو استعمال در حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افراد پذیرشی در بیمارستان های امریکا را شامل می شود و اکثر انها معمولا جوانان هستند و هر دو جنس زن و مرد را شامل می شود . الکل اثرات بسیار سمی بر روی سیستم گردش خون و کبد ها دارد . الکل آنزیم های کبدی را تحت تاثیر قرار می دهد و ممکن هست در پی اسیب کبدی آنها را افزایش دهد .همچنین تولید البومین توسط کبد را کاهش می دهد . الکل برای سلول های پیشساز گلبول های قرمز سمی هست و ممکن هست مرفولوژی انها را تحت تاثیر قرار دهد . مقدار (disialo-, monosialo-, asialo-transferrin) ایزوفرمهای دی سیالو ، مونوسیالو و َسیالو ترانسفرین ، در حالت نرمال کم و یا غیر قابل اندازه گیری  هست ولی در سو استعمال الکل میزان این Carbohydrate deficient transferrin ، افزایش میابد .

 



ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩

 

  هورمون های تیروئید ( T۳ و T۴ ) از اسید آمینه تیروزین مشتق می شوند. حدود ۹۵ درصد هورمونی که از غد ه تیروئید ترشح می شود ، به صورت T۴ ( تیروکسین) است. با وجودی که میزان ترشحاز غده تیروئید بسیار ناچیز است، این هورمون نقش اصلی را ایفا می کند. بخش زیادموجود در خون از تبدیلبهدر بافت های محیطی از جمله کبد، کلیه و جفت بوجود می آ ی د. البته بافت هایی چون مغز و هیپوفیز نیز می توانندرا بهتبدیل کنند، اماحاصل وارد خون نمی شود و اثر خود را در همان مکان بر جای می گذارد . به طور کلی، ۸۰ درصدموجود در خون در کبد و ۲۰ درصد آن در تیروئید ساخته می شود         


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩


 

سیستم ایمنی بدن در حالت سلامت پروتئین هایی میسازد تحت عنوان آنتی بادی که این پروتئین ها بدن را برضد عوامل بیگانه و خارجی که تحت عنوان آنتی ژن شناخته میشوند محافظت میکنند. اما در برخی از شرایط سیستم ایمنی فرد سلولهای بدن همان فرد را به عنوان آنتی ژن و بیگانه شناخته و بر ضد آنها آنتی بادی میسازد بنابراین سیستم ایمنی به سلولهای خودی حمله میکند. این شرایط ایجاد کننده بیماری های اتوایمیون و یا خود ایمن هستند که اغلب در طول زندگی فرد با او همراه بوده و تنها با داروها میتوان آنهارا کنترل و سیر پیشرفت بیماری را کندتر نمود. از جمله بیماری های اتو ایمیون میتوان بیماری لوپوس، آرتریت روماتویئد، ام اس، دیابت تیپ ۱ و مانند اینها رانام برد. در اینجا قصد بر آن است که در مورد برخی از این بیماری ها بحث شود. LUPUS: لوپوس یکی از بیماری های اتوایمیون است که قسمتهای مختلف بدن را از جمله پوست، قلب، کلیه، خون، مفاصل، ریه ها و مغز را تحت تاثیر قرار میدهد بنابر این این بیماری یک بیماری سیستمیک بوده و عوارض خود را در اغلب بخشهای بدن نشان میدهد. البته این بیماری در اغلب افراد یک بیماری خفیف بوده و ارگان های کمی را درگیر میکند و بنابراین تهدید کننده زندگی بیمار نیست ولی در برخی از بیماران این بیماری بسیار شدید بوده و میتواند زندگی بیمار را تهدید کند. شیوع این بیماری در زنان بیشتر بوده و سن درگیری اغلب در محدوده ۴۵-۱۵ سالگی میباشد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩

 

قارچها دسته ای از ارگانیسمهای عالی هستند که بواسطه تفاوتهای زیر از گیاهان و جانوران مجزا میشوند:

- سلولهای قارچی دارای دیواره سلولی از جنس کیتین و گلوکان می باشند. در حالیکه سلولهای حیوانی فاقد دیواره سلولی بوده و دیواره سلولی گیاهان بطور عمده از سلولز ساخته شده است.

- قارچها برخلاف گیاهان هتروتروف بوده و قادر به فتوسنتز نمی باشند. مواد مورد نیاز قارچها با ترشح آنزیمهای خارج سلولی هضم و سپس جذب سلول می شود.

- قارچها از نظر ساختاری ساده تر از گیاهان وجانوران هستند. تمایز سلولی و تشکیل بافت و اندام در این ارگانیسمها وجود ندارد، بلکه سلولهای رشته ای یا مخمری منفرد، واحد ساختمانی قارچها را تشکیل می دهند.   



ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩


 

 

مقدمه:

شیوع عفونتهای قارچی سیستمیک در بیمارستانهای مدرن روزبروز در حال افزایش است. در این نوشتار بیشتر به کاندیدیازیس و آسپرجیلوزیس پرداخته شده‌است. عفونتهای قارچی سیستمیک شدید در بیمارستانها معمولا در ۳ وضعیت مهم دیده میشوند:

۱-بیماران نوتروپنیک متعلقب شیمی‌درمانی و سایر بیماران انکولوژی که سیستم ایمنی سرکوب شده‌ای دارند.

۲-افرادیکه سیستم ایمنی مختل شده‌ای بعلت عفونت  HIV دارند.

۳-بیماران بستری در بخشهای مراقبت ویژه که لزوما نوتروپنیک نیستند اما سیستم دفاعی آنها بعلت استفاده طولانی مدت از کاتترهای داخل عروقی و یا رخنه و شکست سد دفاعی پوست، بیماریهای سیستمیک شدید یا سوختگیها و درمان طولانی مدت با آنتی بیوتیکهای وسیع‌الطیف آسیب دیده و مختل گردیده است.

 

 

 


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩

اریتراسما  Erythrasma

تعریف:

عفونت مزمن طبقه شاخی پوست بوده و معمولا چین های بدن از جمله بین انگشتان پا ، کشاله ران و نواحی پری آنال ، زیر پستان ها و زیر بغل را گرفتار می سازد . ضایعات بیماری بصورت لکه ها یا ماکول های قرمز ، قهوه ای و یا قرمز مسی خشک و بدون ترشح و التهاب و بدون پوسته ریزی می باشند ممکن است پوسته ها یا شوره های ریزی در سطح ضایعات دیده شود .


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩


دید کلی

کرم کدوی خوک و انسان یا تنیاسلیوم گونه‌ای از کرمهای پهن ، رده نواریان است. نواریان اکثرا دراز و دارای بدنی پهن هستند که از تعداد زیادی قطعات یا بندهای کوتاه تشکیل گردیده‌اند. این کرمها از کوتیکول پوشیده شده‌اند. دارای مجاری وازنشی یا دفعی هستند و یک حلقه عصبی با سه جفت طنابهای عصبی دارند. اینها دهان و لوله گوارش ندارند و مواد غذایی از دیواره بدنشان جذب می‌شود و همگی انگلهای داخلی هستند و کرمهای بالغ در روده مهره‌داران و لاروها در بافتهای میزبان واسط به سر می‌برند



ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩

 مقدمه

خانواده فاسیولیده کرمهایی هستند پهن به شکل برگ درخت که انگل کبد یا مجرای صفراوی و روده پستانداران هستند. این انگل در اکثر نقاط دنیا مشاهده می‌شود بخصوص در کشورهایی که پرورش گوسفند رواج دارد

آلودگی با نسبت بالا در بین دامها ملاحظه می‌شود. آلودگی انسان با این انگل در برخی نقاط مانند آمریکای جنوبی و کشورهای مدیترانه‌ای مانند ایران گزارش شده است


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ۳٠ شهریور ۱۳۸٩


 

نوعی بیماری انگلی مشترک بین انسان و دام است که توسط تک یاخته ای بنام  toxoplasma gondii ایجاد می شود این تک یاخته اساساً انگل

گربه ها است ولی در بین سایر حیوانات و پرندگان سرتاسر دنیا نیز انتشار دارد . اواوسیت عفونت زای این انگل در روده میزبان اصلی گربه سانان تشکیل شده و حیوانات دیگر از جمله انسان بالغ این اواوسیت به بیماری مبتلا میگردند توکسوپلاسما گونده ای به سه فرم :۱-تروفوزوئیت ۲-کیست ۳-اواوسیت وجود دارد:


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - پنجشنبه ٢٥ شهریور ۱۳۸٩

نامگذاری آنزیمها

در گذشته اسامی آنزیمها بر پایه تخصص آنها یا توان عملشان بر روی یک ماده خاص انتخاب می‌شد. آنزیمهایی که پلی پپتیدها را به قطعات کوچکتری از زنجیرههای پپتیدی یا به اسیدهای آمینه تجزیه می‌کنند، بطور کلی پروتئینازها ، نامیده می‌شوند و ... .

در حال حاضر نامگذاری جدید آنزیمها بطور رسمی بر بنای پیشنهادات کنفرانسهای بین‌المللی
بیوشیمی صورت می‌گیرد. در تقسیم‌بندی جدید آنزیمها را بر حسب واکنشهای شیمیایی که رهبری می‌کنند، به 6 گروه تقسم بندی می‌کنند:

اکسیدو ردوکتازها - ترانسفرازها - هیدرولازها - لیازها - ایزومرآزها و لیگازها.

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

 

 

سیاه زخم چیست؟

عامل آن باسیل بزرگ گرم مثبت با توانایی تولید اسپور میباشد. که اسپور نسبت به شرایط سخت محیطی بسیار مقاوم بوده و مدت طولانی در هوا و بویژه خاک زنده میماند. باسیل آنتراکس در حیوانات بیشتر دیده می شود لذا افرادیکه در تماس بیشتر با حیوانات و فرآورده های حیوانی آلوده قرار دارند، بیشتر گرفتار میشوند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩


مقدمه :

 از بین وسایل مورد استفاده در بخش میکروب شناسی لوپ میکروب شناسی از جمله ابزارهای مهم و اصلی بوده و ارزش آن همانند پی پت در آزمایشگاه بیوشیمی و سرولوژی است .بدین معنی که اگر از مقدار برداشت شده توسط لوپ محاسبه دقیق به عمل نیاید در گزارش نتایج آزمایش تاثیر زیادی خواهد داشت . لذا به سبب عدم وجود روش استاندارد جهت کالیبراسیون لوپ و نظر به اهمیت آن در این مقاله سعی شده است که راه کارهای مناسب و عملی برای کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی ارائه گردد . در بررسی انجام شده دو روش محاسبه حجم توسط روش اسپکتروفتومتری و روش استفاده از ترازو مورد ارزیابی قرار گرفته اند .  

روش بررسی : در این تحقیق حجم برداشت شده توسط دو نوع لوپ مورد مصرف که تحت عنوان لوپ های تجاری در بازار موجود بوده و به عنوان لوپ ۰.۰۱ و لوپ ۰.۰۰۱ استفاده میشوند مورد بررسی قرار گرفت و نیز با توجه به اینکه برخی از آزمایشگاه های تشخیص پزشکی لوپ های دست ساز را که با استفاده از پیچیدن سیم به دور دسته فلزی لوپ تهیه می شوند مورد استفاده قرار می دهند این نوع لوپ ها نیز به دو روش اسپکتروفتومتری و توزین مورد ارزیابی قرار گرفتند . همچنین مقدار حجم برداشتی توسط لوپ ها به صورت تخمینی و از طریق ریاضی مورد بررسی قرار گرفت .

الف ) روش اسپکتروفتومتری : در این روش از یک ماده رنگی که دارای جذب نوری در طول موج خاص است استفاده می گردد . معمولا از ماده رنگی اوانس بلو برای این آزمایش استفاده میشود اما با توجه به کمبود و گران بودن ماده مزبور در این بررسی از متیلن بلو که از نظر اقتصادی به صرفه بوده و در اکثر آزمایشگاه ها موجود است استفاده شد .

مواد مصرفی و معرف ها شامل موارد زیر بود :

پودر متیلن بلو الکل طبی ۹۶% ( اتانول ) آب مقطر لوپ های ۰.۰۱ و ۰.۰۰۱ و لوپ های دست ساز لوله آزمایش پی پت سمپلر ۲۰ لاندا اسپکتروفتومتر

ابتدا ۰.۲ ۰.۱ گرم از پودر متیلن بلو را در حلالی که از مخلوط کردن آب مقطر و الکل ۹۶% به نسبت ۵۰ به ۵۰ تهیه شده حل می کنیم . پس از حل شدن کامل متیلن بلو در حلال مزبور ۸ لوله آزمایش انتخاب کرده در لوله اول ۲ میلی لیتر و در بقیه لوله ها ۱ میلی لیتر از حلال ساخته شده را می ریزیم . سپس مقدار ۰.۰۲ میلی لیتر از محلول متیلن بلو را به کمک سمپلر کالیبره شده به محلول اضافه کرده و پس از مخلوط کردن ۱ میلی لیتر از محلول مزبور را به لوله دوم انتقال می دهیم و این عمل را تا لوله هشتم پی می گیریم ( رقت های سریالی ).پس از تهیه رقت های مزبور جذب نوری هر یک از لوله ها را در طول موج ۶۶۳ نانومتر قرائت کرده و ثبت می کنیم .

با توجه به کاهش تصاعدی رقت لوله ها از کاغذ لگاریتمی برای تهیه منحنی استاندارد استفاده میشود . پس از ترسیم منحنی برای کالیبره کردن لوپ ۱۵-۱۰ لوله برداشته و در هر یک از آنها ۱ میلی لیتر از حلالی که تهیه کرده بودیم می ریزیم و به کمک لوپ از محلول رنگی ( متیلن بلو ) در لوله ها وارد می کنیم . پس از خواندن جذب نوری آنها در طول موج ۶۶۳ نانومتر و به دست آوردن میانگین جذب نوری و انتقال آن بر روی منحنی مقدار حجم برداشته شده توسط لوپ به راحتی به دست می آید .

از آنجا که مقدار کلنی بر اساس CFU/ml ( colong forming unit ) گزارش می گردد اگر ۱ میلی لیتر را که برابر با ۱۰۰۰ لاندا می باشد بر حجم به دست آمده تقسیم کنیم ضریب لوپ مجهول به دست خواهد آمد.

ب ) روش توزین : در این روش ترازوی حساس با دقت ۰.۰۰۱ گرم مورد نیاز است و از آنجا که وزن و حجم آب مقطر خالص مساوی هستند می توان به کمک لوپ از آب مقطر برداشت کرد و بر روی یک دیسک آنتی بیوگرام قرار داد و با توزین توسط ترازو مقدار حجم برداشتی را محاسبه کرد . در این روش ابتدا دیسک آنتی بیوگرام توزین می شود سپس مقدار افزایش وزن بر اثر برداشت آب مقطر توسط لوپ محاسبه می گردد . اگر این عمل را ۱۵- ۱۰ بار تکرار کرده و میانگین افزایش وزن را ثبت کنیم حجم برداشتی توسط لوپ به دست خواهد آمد.

ج ) روش محاسبه ریاضی : در این روش اگر قطر سیم مورد استفاده در ساخت لوپ را توسط میکرومتر اندازه گیری کرده و قطر داخلی حلقه لوله را توسط کولیس محاسبه کنیم حجم برداشتی از طریق محاسبه حجم استوانه به دست می آید . این روش برای محاسبه مقدار برداشتی توسط لوپ چندان دقیق نیست زیرا حجم برداشتی توسط لوپ در مقایسه با روش های استاندارد حجم بیشتری را نشان می دهد و در عمل از آنجا که کشش سطحی بافت باعث می شود مقدار کمتری از محلول در مرکز لوپ قرار گیرد میزان برداشتی نهایی کمتر خواهد بود .

نتیجه بررسی : مقایسه نتایج حاصل از بررسی ۳ روش فوق نشان می دهد که حجم برداشت شده توسط لوپ هایی که به عنوان لوپ تجاری عرضه میشوند استاندارد نیست برای مثال با لوپ تجاری ۰.۰۰۱ مقدار برداشتی لوپ ۰.۶ لاندا می باشد و در مورد لوپ ۰.۰۱ مقدار برداشتی ۲.۴ لاندا است . در نهایت ضریب لوپ ۰.۰۰۱ برابر با ۱۶۶۶.۶۶ و لوپ ۰.۰۱ برابر با ۴۱۶.۶۶ و لوپ دست ساز تقریبا معادل ۳۳۸ است که با مقادیر ادعا شده تفاوت دارند.

نتیجه گیری : با توجه به بررسی های مزبور موارد زیر پیشنهاد میشود :

۱- لوپ هایی که تحت عنوان ۰.۰۱ و ۰.۰۰۱ به صورت تجاری به فروش می رسند استاندارد نبوده و هر آزمایشگاه می باید نسبت به کالیبراسیون و تععین ضریب دقیق لوپ مصرفی اقدام کند.

۲- در صورت عدم کالیبراسیون لوپ مصرفی شمارش کلنی در کشت ادرار به صورت تخمینی گزارش شود. ( کمتر از ۱۰۰۰ یا ۱۰۰۰۰-۱۰۰۰ یا بیشتر از ۱۰۰۰۰ )

۳- برای کالیبراسیون لوپ به علت مجهز نبودن اکثر آزمایشگاه ها به ترازوی حساس روش اسپکتروفتومتری پیشنهاد می شود .

۴- حتی المقدور سعی گردد تا لوپ ها به صورت پلاستیکی و یک بار مصرف تهیه شود .

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

یکی از تستهای رایج در آزمایشگاه های تشخیص طبی میباشد که بنا به درخواست پزشک برای بسیاری از بیماران  انجام میشود. این تست یک تست ارزان قیمت و البته غیر اختصاصی میباشد که نتایج آن همراه با نتایج سایر تستها ارزشمند و کمک کننده میباشد.  ESR تحت شرایطی مانند بیماری های اتو ایمیون به ویژه روماتیسم مفصلی، در عفونتها، التهابات حاد و مزمن و سرطانها افزایش میابد بنابراین با تنها افزایش میزان رسوب گلبولهای قرمز به تشخیص دقیقی نمیتوان دست یافت.سرعت رسوب گبولهای قرمز خون بر حسب میلیمتر بر ساعت میباشد. در این تست خون گرفته شده همراه با ضد انعقاد سیترات سدیم  در لوله های بلند و باریکی کشیده شده و به صورت عمودی روی پایه های سدیمان قرار داده میشود. پیپت های ESR پیپت های بلندی هستند که از قسمت سر به انتها از ۰ درجه بندی شده اند. خون داخل پیپت ها تا عدد ۰ کشیده شده و بعد از طی ۱ ساعت میزان رسوب گلبولها از عدد ۰ تا جایی که پلاسما شفاف وجود دارد خوانده میشود

.

موارد درخواست تست:

این تست در موارد مشاهده علائمی مبنی بر التهابات و یا بدخیمی ها و همچنین علائم مربوط به رماتیسم مفصلی مانند درد و ورم مفاصل در خواست میشود. لازم به ذکر است که با توجه به غیر اختصاصی بودن این تست  حتما همراه با سایر تستهای ارزشمند و کمک کننده به تشخیص نهایی مانند الکتروفورز پروتئینهای سرم، اندازه گیری فیبرینوژن و ... بنا به علائم بیمار درخواست میشود. همچنین بعد از تشخیص بیماری این تست به منظور ارزیابی میزان پاسخ به درمان در فرد بیمار به صورت دوره ای درخواست میشود. کاهش ESR  از مقدار قبلی نشانه از بهبودی و افزایش مجدد  آن نشانه ای از عود بیماری میباشد.مقدار نرمال ESR در مردان تا ۱۰ و در زنان تا ۲۰ میلیمتر بر ساعت میباشد.

CRP:

 CRPیکی از پروتئینهای فاز حاد بوده که مانند ESR یک تست ارزشمند در موارد التهابات محسوب میشود و حتی میتوان گفت که این تست از ESR ارزشمندتر میباشد زیرا به محض بروز هر گونه التهابی در بدن افزایش یافته و به مجرد کاهش التهاب و بهبودی میزان آن کاهش میابد بنابر این علی رغم غیر اختصاصی بودن از حساسیت خوبی برخوردار میباشد. بنابراین همراه با تست ESR تست CRP نیز انجام میشود. سایر تستهای همراه با ESRبنا به علائم بیمار شامل تست RF به منظور بررسی رماتیسم مفصلی, تست ANAو سایر تستهای اتوایمیون به منظور بررسی اختلالات اتوایمیون، اندازه گیری سطح فیبرینوژن ، الکتروفورز پروتئین سرم، CBC و سایر تستها میباشد.

 

موارد افزایش سدیمان :

 افزایش ESR نشانه ای از افزایش گلبولینها و یا فیبرینوژن پلاسما بوده و نیاز به بررسی های بیشتری دارد.

۱- افزایش خفیف در التهابات خفیف و جزئی، حاملگی و آنمی. در آنمی ها به دلیل اینکه میزان گلبولهای قرمز کم میشود دافعه بین این سلولها کمتر از حالت عادی شده و بنابراین میزان رسوب افزایش میابد حال اینکه در پلی سیتمی به دلیل افزایش در تعداد اریتروسیتها دافعه بین سلولی بیشتر شده و این امر باعث کاهش رسوب و کاهش ESR میگردد.

۲- افزایش شدید این تست میتواند بیانگر افزایش در پروتئین های خون از جمله گلبولینها باشد. افزایش گلبولینها در مواردی مانند عفونتها، مولتیپل میلوما، ماکروگلبولنمی والدنشتروم ( در این مورد حتی در غیاب التهاب افزایش ESR باز هم دیده میشود.)  و رماتیسم مفصلی دیده میشود.

۳-در زنان معمولا میل به افزایش در ESR بیشتر بوده و در دوران قاعدگی و بارداری میزان آن افزایش میابد.

۴- داروها شامل دکستران، متیل دوپا، تئوفیلین، پنیسیلین پروکاینامید و داروهای پیشگیری از بارداری خوراکی باعث افزایش ESR میگردند.

*کاهش ESR معمولا حالت مهمی نبوده و گاهی در موارد پلی سیتمی، لکوسیتوز و ناهنجاری گلبولهای قرمز مانند سیکل سل دیده میشود. همچنین داروهایی مانند آسپیرین، کورتیزون و کینیون باعث کاهش ESR میگردند

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

 

لوسمی میلوئید حاد (AML(Acute myeloid leukemia بصورت نامیرا سلولهای پروژنیتور میلوئید نابالغ را درگیر کرده و یک بیماری هتروژن است. مطالعات بالینی AML را بر طبق ناهنجاریهای سایتوژنتیک به سه طبقه Low ,Intermediate ,High-risk طبقه بندی می کنند. زیر گروه Low-risk در AML لوسمی پرومیلوسیتیک حاد (APL) است. تقریبا ۹۸% از بیماران با APL دارای translocation کروموزوم ۱۵ و۱۷ هستند که منجر به فیوژن( RARα(Retinoic acid receptor α که کد کننده گیرنده رتینوئیک اسید می باشد، با پروتئین( PML(promyelocytic leukemia می شود. این بیماران با All-trans retinoic acid در ترکیب با شیمی درمانی درمان می شوند. و این درمان منجر به بهبودی طولانی مدت در این بیماران می گردد. بیمارانی که عود داشته باشند بطور موفقیت آمیزی با آرسنیک تری اکساید درمان می شوند. مدل های کشت سلولی نشان می دهند که پروتئین فیوژن PML-RARα و همچنین بطور نادرتر (t(۱۱,۱۷  درهمراهی با پروتئین فیوژن PLZF(promyelocytic leukemia zinc finger)-RARα مهارکننده تمایز رده های سلولهای رده میلوئید می باشد. این ممانعت ناشی از بکارگیری نابجای فاکتورهای رونویسی و آنزیم های تعدیل کننده هیستونها در ژن های نرمال تنظیم شده با گیرنده اسید رتینوئیک می باشد.(fig.۱) تعدادی از ژن ها کد کننده فاکتورهای رونویسی هستند که سبب تحریک توسعه میلوئید و تنظیم سیکل سلولی می شود. همچنین PML-RARα فعال کننده ژن های تحریک کننده خود تجدید شوندگی Self-renewal و نامیرایی سلولهای لوسمی چون اعضاء مسیرهای سیگنالینگ  Wnt وNotch  می شود. توانایی PML-RARα برای تقویت خود تجدید شوندگی و مهار تمایز می تواند مهار شود. توسعه لوسمی در موش های ترانس ژنیک بیان کننده PML-RARα پس از یک دوره Latent حدود یک سال است. قبلا تنها توسعه intermedia از اجزاء میلوئید ذکر شده بود و پرومیلوسیت های PML-RARα پروفایل بیان ژنی مشابه و تقریبا یکسان پرومیلوسیت ها داشتند. آسیب های ناشناخته در مشارکت با PML-RARα سبب مهار تمایز و تحریک تجمع پرومیلوسیت های بدخیم و خود تجدید شونده می شود.کاربرد all-trans retinoic acid در سلولهای رده کشت APL و سلولهای طراحی شده بیان کننده پروتئین PML-RARα و موش های ترانس ژنیک بیان کننده PML_RARα سبب شروع تمایز پرومیلوسیت های بدخیم به گرانولوسیت های بالغ می شود. این تمایز سبب افزایش تعداد سلولهای میلوئید بالغ و ارتشاح ریوی می شود که به نام سندرم رتینوئیک نامیده می شود که با استفاده از کورتیکواستروئیدها و درمان پیوسته شیمی درمانی درمان می شوند. استفاده از all-trans retinoic acid به عنوان تنها جزء در درمان APL درسته که منجر به بهبودی پایا می شود ولی  پیشنهاد می شود که توانایی این دارو در تمایز پرومیلوسیت ها در حذف بیماری باقیمانده (residual diseases) کفایت نمی کند. آرسنیک می تواند سبب ایجاد سندرم تمایز APL با تظاهرات مشابه سندرم رتینوئیک اسید باشد. هر دو عامل(آرسنیک و رتینوئیک اسید) می تواند سبب کاهش بار لوسمی بدون توسعه انعقاد منتشر داخل عروقی DIC گردد که بطور عمده سبب کاهش مورتالیته همراه با درمان در فاز اولیه می شود. اگرچه اثرات این درمان بر روی تمایز این سلولها ضروری است و نشان داده شده که دارو سبب کاهش تعداد سلولهایی با توانایی لوسمی در موش های syngeneic  می شود. با استفاده از مدل های موشی نشان داده شد که در طول درمان فاز اولیه APL، all-trans retinoic acid سبب القاء سوئیچینگ PML-RARα فعال از یک فرم رپرسوری به یک فرم فعال کننده نسخه برداری می شود. تمایز القاء شده توسط آرسنیک نسبت به پاسخ ایجاد شده به رتینوئیک اسید کمتر می باشد و این بخاطر این است که آرسنیک مستقیما سبب فعال شدن PML-RARα نمی شود. درعوض آرسنیک سبب تحریک مولکولهای کوچک تعدیل کننده شبه یوبیکوئیتین (SUMO(small ubiquitin-like modifier molecule  به انکوپروتئین های مشابه PML شده که انکوپروتئین هایی برای تخریب می باشند. بعلاوه بخاطر اینکه آرسنیک سبب تحریک مسیر کیناز می شود آن می تواند سبب تعدیل مهارکنندگی PML_RARα و مهار تقابل با انکوپروتئین ها شود. مطالعات نشان دادند که نه all-trans retinoic acid و نه آرسنیک به تنهایی قادر به حذف درمان سلولهای آغازگر لوسمی نمی شوند. در عوض ترکیب این دو عامل منجر به حذف سلولهای آغازی لوسمی وتاثیر مرتبط با هم روی تخریب و حذف انکوپروتئین در سلولهای لوسمی می شود. بخاطر اینکه PML-RARα سبب اعطاء ویژگی نامیرایی و خود تجدید شوندگی به سلولها می شود تداوم این ویزگی کوچک از سلولهای بیان کننده PML-RARα سبب تسریع عود بیماری می شود. از آنجایی که all-trans retinoic  acid  به تنهایی نمی تواند منجر به حذف سلولهای آغازی لوسمیک گردد به نظر می رسد که افزودن عوامل شیمی درمانی به درمان برای رسیدن به اثر بهبودی طولانی مدت لازم باشد. در یک مطالعه دیگر پیشنهاد می شود که آرسنیک موثرتر از ATRA در برداشت سلولهای لوسمیک اغازگر نقش دارد و پتانسیل توانایی درمان پایا بعنوان تنها عامل در تشخیص اولیه APL توصیف شده است. در آینده ترکیب منطقی عواملی مانند ATRA و آرسنیک که بطور موثر stem cell های لوسمیک را مورد هدف قرار می دهند ممکن است بدون نیاز به عوامل شیمی درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

اختلال در حمل و نقل مواد غذایی و مواد زاید در بدن و نیز حفاظت بدن درمقابل میکروارگانیزم های مهاجم باعث به خطر افتادن روند عادی و توازن در بدن می گردد. انجام این خدمات حیاتی در بدن انسان، بر عهده دو دستگاه قلبی عروقی (گردش خون) و دستگاه لنفاتیک می باشد و خون بستر اولیه این نقل و انتقالات بشمار می آید. خون تنها بافتی است که در درون بدن در گردش است. از جمله وظایف حیاتی خون، رساندن مواد لازم به سلولها و دورکردن  مواد زاید از آنهاست. علاوه بر آن، بسیاری از ابزارهای ضروری برای مقابله با مهاجمین خارجی و نیز تنظیمات داخلی بدن را خون فراهم می آورد.خون بافت مایعی است که عوامل شیمیایی گوناگون و فراوانی در آن محلول بوده و میلیون ها سلول مختلف درآن وجود دارند. بخش مایع خون را " پلاسما " و بخش دیگر آنرا" عناصر سلولی " خون می نامند.

به دنبال وظایفی که برای خون و بافت خون برشمردیم  بحثی مطرح میشود تحت عنوان انتقال خون که از اهمیت بسیار زیادی در عصر حاضر برخوردار میباشد. در واقع می توان گفت همانقدر که نقص در سیستم گردش خون برای حیات انسان خطر آفرین است انتقال خون نادرست نیز میتواند بسیار  پر خطر تر برای حیات انسان باشد. پروسه انتقال خون یک پروسه چندین مرحله ای میباشد که اجرای تک تک این مراحل به منظور جمع آوری و انتقال خون مناسب و سالم ضروری میباشد. در این مطلب سعی برا ارائه مطالبی در خصوص  مراحل مختلف این پروسه میباشد.

اولین مرحله در فرایند انتقال خون مراجعه اهداکننده و بررسی وضعیت جسمانی او از نظر اهدای خون میباشد که در صورت تائید در این مرحله به بخش نمونه گیری راهنمایی میشود.

بعد از تهیه خون اولین مرحله Labiling کیسه های خون است. روی هر کیسه خون مشخصات اهداکننده، شماره کیسه، نوع ماده نگهدارنده ، تاریخ جمع آوری و تاریخ انقضا به صورت دقیق باید درج گردد. مدت زمان نگه داری خون کامل بسته به نوع ماده نگه دارنده متفاوت میباشد. کیسه خونی که در این مرحله تهیه میشود خون تام نام دارد که اغلب از این کیسه فراورده های مختلف تهیه میشود. این کیسه در اولین مرحله ۱ دقیقه در ۳۲۰۰RPM سانتریفیوژ میشود که در پایان این مرحله در این کیسه ۲ فراورده از یکدیگر جدا میشوند ۱- پلاسما که در قسمت رویی وجود دارد و ۲- گلبولهای قرمز که در قسمت پایین رسوب کرده اند . این پلاسما را که پلاسمای غنی از پلاکت RPP مینامند در یک کیسه دیگر جمع آوری میکنند بنابراین در پایان این مرحله۲ کیسه داریم ۱- پلاسمای غنی از پلاکت ۲- گلبول قرمز فشرده Packed Red Cell.

سپس کیسه پلاسما را در ۳۶۰۰RPM به مدت ۵ دقیقه سانتریفیوژ کرده و بنابراین پلاکت از پلاسما جدا میشود. پس به طور کلی میتوان گفت که حداقل از ۱ کیسه خون ۳ کیسه شامل:

۱- Packed Red Cell

۲- پلاسمای عاری از پلاکت PPP

۳- پلاکت

فراهم میشود که هرکدام شرایط نگهداری و انتقال مخصوص به خود را دارند.

Packed Red Cell: این فراورده حجمی تقریبا معادل نصف حجم خون تام یعنی ۲/۴۵۰ و هماتوکریتی معادل ۸۰٪ دارد. این فراورده همانطور که قبلا ذکر گردید بسته به نوع ضد انعقاد از ۴۲-۲۱ روز قابل نگه داری میباشد. از جمله مواد نگهدارنده میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

۱-آدنین-سیترات-دکستروزACD: این ماده اولین نگهدارنده مورد استفاده در کیسه های خون میباشد. در این ماده آدنین به عنوان یک سوبسترا برای تامین ATP مورد نیاز حیات گلبولهای قرمز، سیترات به عنوان  ماده ضد انعقاد و دکستروز به عنوان ماده غذایی گلبولهای قرمز محسوب میشود که خون در حضور این ماده به مدت ۲۱ روز در دمای یخچال قابل نگهداری است.

۲- سیترات-فسفات-دکستروزCPD: در این ماده فسفات ماده بافرینگ بوده و تنظیم PH را به عهده دارد.  در حضور این ترکیب مدت نگهداری به ۲۸ روز افزایش میابد.

۳-سیترات-فسفات-دکستروز-آدنین CPDA-۱ : در این ماده هم آدنین و هم فسفات به همراه دکستروز و سیترات میباشد بنابراین ترکیبی کامل تر از ۲ مورد قبل بوده و مدت نگهداری گلبول قرمز را به ۳۵ روز افزایش میدهد. امروزه در ایران اغلب از همین ماده به عنوان نگهدارنده استفاده میشود.

۴-AS-۱ : این ماده جدیدا در برخی موارد استفاده میشود و مدت زمان را به ۴۲ روز افزایش میدهد.

در کلیه موارد بالا گلبول قرمز در دمای ۶-۱ درجه سانتیگراد طول عمرهای ذکر شده را دارند و بعد از خارج نمودن از یخچال حداکثر به مدت ۲۴ ساعت باید مصرف شود. در انتقال خون نوزادان از آنجا که حجم کمی را در هربار میتوان انتقال داد یک کیسه خون را در شرایط استریل باز نموده و تا ۲۴ ساعت همان خون را به نوزاد تحت شرایط استریل منتقل میکنند. حسن این روش در کاهش ۴ برابری خطر انتقال بیماری ها و Ag های بیگانه و همچنین کاهش هزینه میباشد.

موارد نیاز به تزریق Packed Red Cell: این فراورده باعث افزایش برون ده قلبی، افزایش میزان اکسیژن در گردش و افزایش میزان هموگلوبین و هماتوکریت میشود. هر واحد خون باعث افزایش ۱gr در غلظت هموگلوبین و افزایش ۳٪ در میزان هماتوکریت میشود. این فراورده در مواردی مانند افزایش تخریب گلبولهای قرمز مانند آنمی های همولیتیک، کاهش تولید در مغز استخوان مانند آنمی آپلاستیک و لوسمی ها، در نوزادان و در جراحی ها به بیمار تزریق میشود. از آنجا که ۲۴ ساعت طول میکشد تا خون تزریق شده جذب گردد بنابراین تزریق بیشتر از ۱ واحد خون در ۲۴ ساعت باعث ایجاد حالت Over Load میشود. تزریق گلبولهای قرمز خون حتما نیاز به سازگاری سیستم ABO و Rh دارد و انجام تست کراس ماچ به منظور جلوگیری از انتقال آنتی بادی و آنتی ژن های ناخواسته لازم و ضروری میباشد.

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

 

بیماران تحت درمان با داروهای ضد انعقاد خوراکی نیاز به تعیین دقیق زمان PT دارند، ولی وجود منابع مختلف ترومبوپلاستین (نظیر نوع خرگوشی، گاوی و انسانی) در کیتها موجب بدست آمدن زمانها و درصد فعالیتهای متفاوت از یک نمونه (بیمار، پلاسمای کنترل تجارتی یا مخلوط پلاسمای ذخیره *۱ ) میشود. این موضوع سبب ارائه پیشنهاد کمیته بین المللی استاندارد کردن

آزمایشگاههای تشخیصی طبی (NCCLS) مبنی بر ارزیابی حساسیت ترومبوپلاستین های تجاری توسط یک ترومبوپلاستین مرجع گردید، که این عمل توسط کارخانه های تولید کننده ترومبوپلاستین صورت گرفته و تحت عنوان عددی بنام ISI ۲ گزارش میگردد.

 


ISI (ضریب حساسیت بین المللی) عددی است حاصل از مقایسه ترومبوپلاستین های تجاری با ترومبوپلاستین مرجع که توسط سازمان

 

 

 

 

 جهانی بهداشت (WHO) تائید شده باشد. این عدد توسط کارخانه تولید کننده ترومبوپلاستین با توجه به روش بکار رفته در اندازه گیری PT (دستی یا دستگاهی) در بروشور هر کیت ذکر شده است.

ابتدا در هر آزمایشگاه PT یک مخلوط پلاسمای ذخیره (Pooled Plasma) یا پلاسمای کنترل تجاری نرمال را ۱۰ بار اندازه گرفته وبابدست آوردن متوسط زمان بدست آمده (دارای فعالیت ۱۰۰%) میتوان (PT Ratio) PR را برای هر بیمار مطابق فرمول زیر محاسبه نمود :

 

PR =

PT بیمار

--------------------------------------------

میانگین PT پلاسمای کنترل یا Pooledplasma

با بدست آوردن این نسبت و دانستن ISI (در بروشور هر کیت مقدار آن ذکر شده است) میتوان با استفاده از فرمول زیر INR * ۳ را برای هر بیمار تعیین و گزارش نمود:

INR = (PR)ISI

۴* Log (INR) = ‌S‌ - Log (PR)

با تبدیل زمانPT به INR تاثیر عواملی مانند نوع ترومبوپلاستین مصرفی حذف می گردد و جوابهای آزمایشگاههای متعدد و با کیت متفاوت همگون خواهد شد. لذا پزشکان از لحاظ درمان میتوانند به یک پاسخ دقیق تر متکی باشند

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

 

 در گذشته درمان عمدتاً بوسیله ترانسفوزیون خون کامل انجام می شد. در صورتیکه امروزه ممکن است در موارد محدود و بخصوصی از خون کامل استفاده شود . امروزه تلاش بر این است که از فرآورده های خون بر حسب شرایط کلینیکی بطور اختصاصی استفاده شود .

فرآورده های خون آن دسته از مواد تشکیل دهنده خون هستند که کاربرد درمانی داشته , می توانند بوسیله سانتریفیوژ ، فیلتر کردن و منجمد نمودن با استفاده از روش های مرسوم انتقال خون تهیه گردند. از ترانسفوزیون اکثراً برای مقاصد زیر استفاده می شود .

  • - برای حفظ حجم خون در حد مناسب
  • - جهت حفظ قابلیت حمل اکسیژن بوسیله خون
  • - برای تصحیح اختلافات خونریزی دهنده و انعقادی
  • - جهت تصحیح نقص های ایمنی

ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

بررسی اسید اسکوربیک – زمانی که مقدار زیادی ویتامین C و یا موادی که حاوی اسید اسکوربیک هستند مصرف شود، اسید اسکوربیک به مقدار زیاد در ادرار ظاهر می‌گردد. مقادیر زیاد اسید اسکورسیک به خاطر احیاء کنندگی آن، ممکن است در سایر تست‌های بیوشیمیایی ادرار از جمله قند، خون، بیلی‌روبین، نیتریت و لکوسیت استراز دخالت نموده و آنها را مهار نماید بعنوان مثال زمانی که در بررسی میکروسکوپی رسوب ادرار، بیش از دو تا سه عدد گلبول قرمز در هر میدان با بزرگنمایی زیاد، دیده شود اما در بررسی نوار ادرار هموگلوبین منفی باشد، بررسی وجود اسید اسکوربیک در این رابطه مفید خواهد بود.

در صورتیکه بیلیروبین زیاد در ادرار داشته باشیم و یا PH ادرار بیشتر از ۵/۷ باشد، با رنگ نوار تداخل می‌کند و اوراتها، سالیسیلاتها، اسید هموژنتیزیک یا کراتینین با اسید اسکوربیک نتایج مثبت کاذب می‌دهد.

اگزالات و سولفات، متابولیتهای اسید اسکوربیک هستند که مصرف زیاد این ماده در اشخاص حساس، ممکن است سبب تشکیل سنگهای اگزالاتی شوند.

ملانوری – در متاستازملانوم بدخیم یافت می‌شود و ادرار تیره رنگ ظاهر می‌شود که طبعتاً افزایش دفع ادراری متابولیت‌های ملانین، رخ می‌دهد. این ملانوژنهای ادرار شامل ایندولها، کاتکولها و کاته- کولامینهاست. در ادرار بیماران مبتلا به ملانوم آنزیم دوپا اکسیداز افزایش می‌یابد همچنین در متاستاز‌های کبدی، این آنزیم افزایش بیشتری می‌یابد. اندازه‌گیری آنزیم دوپا – اکسیداز یکی از روشهای شناسایی متابولیتهای ملانین در ادرار است.

هنگامی که بیمار به ملانوم متاستاتیک به مثابه مبتلا شده است، سلولهای حاوی رنگ دانة ملانین در رسوب ادار ظاهر می‌گردد.

اوروبیلینوژن یا پورفوبیلینوژن ادراری – در اثر نقایص ساخت هِم، پورفیرینها ظاهر می‌شوند، این بیماری‌ها در بیماران که حمله پورفیری‌حاد در آنها مطرح است باید در نمونة ادرار، پورفوبیلینوژن را جستجو کرد.اکثر کمبود‌های ارثی آنزیمی رخ می‌دهند که در آنها سوبسترای آنزیم، در مقادیر زیاد از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شود. در طی حمله حاد پورفیریک، میزان زیادی از پورفوبیلینوژن دفع می‌شود. پورفیرینها در مسمومیت با سرب دفع می‌شوند، متابولیسم پورفرین ممکن است در مبتلایان به عفونت HIV همراه با هپاتیت‌ C، غیر طبیعی باشد.

 

حساسیت پوستی به نور و ضایعات جلدی با میزان بالای پورفیرینها همراه هستند.

افزایش تولید و دفع دلتا – آمینولوولینیک اسید و پورفوبیلینوژن در بیماران عصبی و درد شکمی حاد (گروه کبدی) مشاهده می‌شود. نمونه‌های اداری که از نظر اوروبیلینوژن یا پور فوبیلینوژن مورد بررسی قرار می‌گیرند باید تازه باشند.

سنگ‌های اداری – سنگ در اثر انواع بسیاری از اختلالات متابولیک یا محیطی ایجاد می‌شود، جنس سنگ‌ها در حدود ۸۰ در صد موارد از اگزالات کلیسم یا مخلوطی از اگزالات و فسفات کلسیم، می‌باشد. و ترکیبهای شایعتر بعدی، مخلوط فسفات کلیسم، منیزیم، آمونیوم فسفات و اسید اوریک هستند، پس از این انواع، سنگهای سیستینی قرار می‌گیرند.

 

در PH اسیدی یا خنثی،‌اگزالات کلسیم رسوب می‌کند و فسفات کلسیم در PH طبیعی ادرار یعنی ۶ تا ۵/۶ تشکیل سنگ می‌دهد.

اسید اوریک که حلالیت بالایی ندارد در PH کم (۳/۵) حالت کریستالی پیدا می‌کند و تشکیل سنگ می‌دهد. منیزیم آمونیوم فسفات، در PH قلیایی، تشکیل سنگ می‌دهد.

هنگام وجود سنگ، حتی اگر سنگ بدون علامت باشند، هماتوری یافته‌ای ثابت است. پروتئینوری، معمولاً از ویژگیهای بیماری سنگ نیست، اما با آسیب لوله‌‌ای ، امکان افزایش دفع پروتئینهای پلاسمایی با وزن مولکولی کم، از جمله بتا دو – میکروگلوبولین و مقداری آلبومین، وجود دارد.

در صورت وجود عفونت لکوسیتها افزایش می‌یابند، در ادرار بیماران مبتلا به سنگ، خوشه‌های متعددی از سلولهای ترانزیشنال غیر بدخیم دیده می‌شوند. این خوشه‌ها می‌توانند در تشخیص سنگهایی که احتمال آنها، مطرح نشده است مفید باشند.

بررسی سدیم و کلسیم و فسفر و اسیداوریک و اگزالات و کلیرانس کراتینین نمونه‌ها ادرار ۲۴ ساعته(میزان فوق اشباع مواد مذکور در ادرار ۲۴ ساعته) می‌تواند بازتاب دقیقی از ترکیبات سنگ باشد.

بررسی PH ادرار در یک نمونة تازه، برای تعیین انواع کریستالهای احتمالی که رسوب کرده‌اند، حائز اهمیت است.

مثلاً اسید اوریک در PH کم(۵ تا ۵/۵) و فسفات سه گانه در ادرار قلیایی یافت می‌شود.

خصوصیات فیزیکی سنگها – اگر چه خصوصیات فیزیکی سنگهای مختلف، کافی برای شناسایی آنها نیست اما شناخت این خصوصیات می‌تواند حایز اهمیت باشد، مثلاً سنگ‌های اسیداوریکی و اوراتی به طور تیپیک زرد تا قرمز مایل به قهوه‌ای هستند و سختی متوسطی دارند. سنگهای فسفاتی معمولاً رنگ پریده و شکننده هستند. سنگهای اگزالات کلسیم بسیار سخت هستند و اغلب رنگ تیره و به طور بارز سطحی خشن دارند. سنگهای سیستئنی، زرد – قهوه‌ای هستند و تا حدودی چرب به نظر می‌رسند.

سنگ‌های کلسیمی – حدود ۴۰ در صد از بیماران مبتلا به سنگ‌های کلسیمی، دچار کلسیوری هستند، افزایش کلسیم در ادرار، ممکن است حاصل افزایش جذب روده‌ای کلسیم، باز جذب نامناسب کلسیم از لوله‌های کلیه، باز جذب یا اتلاف کلسیم از استخوان یا ترکیبی از این عوامل باشد، در موارد معدودی از هیپرکلسیوری، وجود بیماری زمینه‌ای مطرح است، با این همه در اکثر موارد هیپرکلسیوری حالت اولیه یا ایدیوپاتیک دارد.

هیپر کلسیوری ممکن است همراه با افزایش جذب کلسیم از روده باشد.

سارکوئیدوز، افزایش ویتامین D و فوروسماید ممکن است سبب هیپرکلسیوری کلیوی شوند.

مصرف زیاد کلسیم به میزان ۳ تا ۴ گرم در روز همراه با دریافت پروتئین زیاد می‌تواند از علل ناشایع سنگ‌های کلسیمی باشد.

اکثر سنگهای کلسیمی حاوی اگزالات هستند، منشأئ مقدار از اگزالات موجود در ادرار ، آشامیدنیهایی مثل چای، کاکائو، قهوه و کولا است، گیاهان مثل لوبیا، ریواس، اسفناج و خشکبار، انگور و مرکبات هستند. اگزالات از اسید اسکوربیک نیز حاصل می‌شود، در بیمارانی که در معرض تماس با گرما و دهیدراتاسیون هستند، ممکن است میزان موارد حل شده در ادرار افزایش یابد، پس از این حالت، تشکیل کریستال و تشکیل سنگ رخ می‌دهد.

سنگ‌های اسیداوریکی – دریافت بیش از حد پورینها در رژیم غذایی مانند جگر، لوبیای خشک، برخی از انواع ماهی و گوشت و یا بیماریهای مختلف باعث دفع بیش از حد اسیداوریک می شود که تولید اسید اوریک درونزا ، در موارد زیر افزایش پیدا می‌کند. نقرس، بیماری‌های ذخیره‌ای گلیکوژن، سندرم‌لش نیهان بسیاری از لوسمی‌ها و تومور‌های درمان شده‌ای که با نکروز سلولی همراه هستند، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

شیمی درمانی و تابش اشعه، ممکن است منجر به افزایش تخریب سلول‌های توموری شوند که ممکن است سبب بروز نارسائی کلیه حاد در اثر انسداد لوله‌‌ای و حالبی توسط توده‌های کریستالی اسید اوریک شود، حدود ۲۰ درصد بیماران مبتلا به نقرس سنگ سازی می‌کنند، اکثر این سنگ‌ها از جنس اسید اوریک خالص یا مخلوط اسید اوریک و کلسیم می‌باشد.

تغلیظ ادرار و نیز PH، در حلالیت اسید اوریک و اورات مهم هستند، اگر حجم ادرار کم باشد میزان حلالیت اسید اوریک در PH اسیدی افزایش پیدا می‌کند.

اکثر اشخاص طبیعی با ۶ PH دارای ادرار اشباع شده از اسید اوریک هستند، اما سنگ‌سازی نمی‌کنند، برای سنگ‌سازی ظاهراً اسیدیته بیشتر یا دهیدراتاسیون، ضروری است.

سنگ‌های سیستینی - در بیماران مبتلا به اختلال ارثی در انتقال آمینو اسید تشکیل می‌شوند، در این اختلال سیستین، اورنیتین، لیزین و آرژینین با مقادیر زیاد در ادرار دفع می‌شوند، از بین این مواد فقط سیستین تشکیل کریستال و سنگ‌می‌دهد. تا زمانی که PH ادرار به ۴/۷ نرسد، سیستین قابل حل نمی‌شود و سنگ‌های سیستینی در PH در محدوده‌ها PH طبیعی ادرار تشکیل می‌شوند، سایر سنگها که بصورت نادر تشکیل می‌شوند، از سنگهای حاوی سولفونامید‌ها و سنگهای سیلیکا می‌توان نام برد، تریامترن که دیورتیک نسبتاً غیر قابل حل است ممکن است منجر به سنگ‌سازی شود، سنگهای گرانیتی ناشایع هستند و سنگهای آدنینی نادر در کودکان مبتلا به نوعی کمبود ارثی آنزیم مطرح هستند.

بیلیروبینوری-بیلیروبین در اثر تجزیه هموگلوبین ایجاد ودر سلولهای آندوتلیال کبد و طحال و مغز استخوان تشکیل می شود . در ابتدا بوسیله آلبومین حمل می شود که به آن بیلیروبین غیر مستقیم یا غیر کنژوگه می گویند که غیر قابل حل در آب بوده ولذا نمی تواند از سد گلومرولی کلیه عبور نماید. بیلیروبین غیر کنژوگه در کبدبا اسید گلوکرونیک ترکیب وبه شکل کنژوگه (مستقیم) قابل حل در آب در می آید که می تواند از سد کلیوی عبور کند. ظاهر شدن بیلیروبین در ادرار نشان دهنده افزایش سرمی آن است و این افزایش به دور دلیل زیر ممکن است رخ دهد:

۱- انسداد مجاری صفراوی ۲ –بیماریهای کبدی . بعنوان مثال بیلیروبینوری به علت افزایش فشار ثانویه در اثر التهاب ، فیبروز، سنگ یا سرطان پانکراس ،هپاتیت حاد ویروسی ویا دارویی، هپاتیت الکلی ، کلستاز و صدمه کبدی مشاهده می شود . در هیپربیلیروبینمی مادرزادی ، بیلیروبین در ادرار ظاهر می گردد.(در انواع Dubin-Johnson و Roter ظاهر و در بیماری کریگار نجار مشاهده نمی شود.) در صورتیکه در ادرار بیلیروبین ظاهر شود ولی اروربیلینوژن در ادرار وجود نداشته باشد ، نشان دهنده انسداد داخل و یا خارج مجاری صفراوی –کبدی می باشد. در یرقان همولیتیک ، در ادرار بیلیروبین ظاهر نمی شود.

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

هورمون رشد (growth hormone) ، یک پلی‌پپتید متشکل از ۱۹۲ اسید آمینه است که در ساختمان آن دو پیوند دی‌سولفور وجود دارد. هورمون رشد در گونه‌های مختلف متفاوت است. هورمون رشد از قسمت قدامی غده هیپوفیز ترشح می‌شود.

دید کلی

قسمت پیشین هیپوفیز ، مهمترین و بزرگترین قسمت هیپوفیز است. این بخش قدامی در انسان ۷۰ درصد وزن غده را تشکیل می‌دهد و محل سنتز و ترشح چندین هورمون است که بیشتر عمل تحریک و تنظیم ترشحات سایر غدد درون ریز را به عهده دارند و به همین جهت آنها هورمونهای محرک (Stimulating hormone) می‌نامند. هورمون پرولاکتین یا لاکتوژن و هورمون رشد یا سوماتوتروپین هورمون ، از مهمترین هورمونهای بخش قدامی هیپوفیز هستند.  

 ‍

تمامی هورمونهای قدامی هیپوفیز از یک پیش ساز گلیکوپروتئینی حاصل می‌شوند. این ترکیب پیش ساز از ۲۶۴ اسیدآمینه ساخته شده است که پرواوپیوملانوکورتین گویند. این ترکیب هیدرولیزهای آنزیمی مختلفی را تحمل کرده و در نتیجه به پپتیدهایی با اندازه‌های مختلف تبدیل می‌شود که هر کدام از پپتیدهای حاصل ، عمل هورمونی خاصی را انجام می‌دهند. ترکیب پرواپیوملانوکورتین بوسیله سلولهای حلقه قوسی غده هیپوتالاموس و سلولهای قدامی هیپوفیز ، سنتز می‌گردد.

نحوه عملکرد هیپوتالاموس و هیپوفیز قدامی

هیپوتالاموس مغز ، مرکز هماهنگ کننده سیستم آندوکرین می‌باشد که پیامها را از سیستم اعصاب مرکزی دریافت و هماهنگ می‌کند. در پاسخ به پیامها ، هیپوتالاموس تعدادی از هورمونهای تنظیمی (عوامل آزاد کننده) را تولید می‌نماید که مستقیما از طریق عروق خونی اختصاصی و نورونهایی که دو غده را به‌ یکدیگر متصل می‌کنند به غده هیپوفیز مجاور ، منتقل می گردد. غده هیپوفیز از دو قسمت با عملکرد متفاوت تشکیل شده است. به هیپوفیز خلفی انتهای آکسونی نرونهای متعددی می‌رسد که از هیپوتالاموس منشا می گیرند.

هیپوفیز قدامی با تولید هورمونهای محرک به هورمونهای هیپوتالاموسی موجود در گردش خون ، پاسخ می‌دهند. این پلی‌پپتیدها رده بعدی غدد آندوکرین شامل قسمت قشری غدد فوق کلیوی ، غده تیروئید ، تخمدان و بیضه
را فعال می‌نمایند. به دنبال تحریک این غدد ، هورمونهای اختصاصی آنها وارد گردش خون شده و به گیرنده‌های هورمونی موجود در روی یا داخل سلولهای هدف ، متصل می‌گردند. هورمون رشد مترشحه از هیپوفیز قدامی بر روی کبد و استخوان ، تاثیر می‌گذارد.

نحوه تنظیم سنتز و ترشح هورمون رشد

غلظت هورمون رشد در بافت هیپوفیزی ۱۵ - ۵ میلیگرم بر گرم یعنی بیشتر از غلظت سایر هورمونهای هیپوفیزی است. وزن مولکولی این هورمون ۲۲ هزار دالتون است. همانند بیشتر هورمونهای هیپوفیزی ترشح هورمون رشد ، حالت یک جریان دائمی و یکنواخت را ندارد، بلکه به صورت جریانات ضربانی (Pulsatile) انجام می‌پذیرد. میزان ترشح این هورمون تحت تاثیر تحریکات عصبی و خواب و بیداری می‌باشد. بطوریکه غلظت پلاسمایی این هورمون ، ممکن است در ظرف چند دقیقه ۱۰ برابر شود.

بیشترین افزایش هورمون در پلاسما مدت کوتاهی پس از به خواب رفتن رخ می‌دهد. عوامل موثر در ترشح هورمون رشد عباتند از: شوک وتنشهای عصبی ، درد ، سرما ، عمل جراحی ، گرسنگی ، هیپوگلسیمی ، ورزش ، خوردن غذاهای پروتئینی و بالاخره اسید آمینه آرژینین . شوکهای عصبی از طریق تاثیر کوتاکولامینها بر روی هیپوتالاموس موجب زیاد شدن ترشح هورمون می‌گردند. اثرات کلیه عوامل نامبرده شده با توجه به خاصیت فیزیولوژیک بسیار مهم هورمون رشد که همواره از مصرف گلوکز در بدن جلوگیری می‌کند، توجیه پذیر است.

زیرا به هنگام وقوع شوک عصبی، هیپوگلیسمی ، گرسنگی و خواب، هورمون رشد از یک سو با بکار انداختن واکنشهای لیپولیز مقدار بیشتری اسیدهای چرب آزاد را به سلول می‌رساند و از سوی دیگر ورود اسیدهای آمینه به داخل سلول را زیاد می‌کند (واکنشهای نوسازی گلوکز) ، تا به این ترتیب از مصرف گلوکز جلوگیری نموده و آن را برای نیازهای سلولهای مغزی حفظ کند.

اثر غلظت گلوکز در ترشح هورمون رشد

غلظت گلوکز در سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده هورمون رشد در هسته هیپوتالاموس ، عامل اصلی در تنظیم هورمون رشد می‌باشد. تجربه نشان می‌دهد که ترکیبات مشابه گلوکز (۲- دزاکسی گلوکز) که از عوامل مهارکننده واکنشهای گلیکولیز بوده و باعث افزایش غلظت گلوکز در خون می‌شوند، ترشح هورمون رشد را نیز زیاد می‌کنند. در صورتی که قرار بود افزایش گلوکز در پلاسما موجب قطع ترشح هورمون رشد شود. می‌توان نتیجه گرفت که عامل اصلی تنظیم ترشح هورمون ، سرعت و میزان متابولیسم گلوکز در داخل سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده رشد است و نه غلظت گلوکز در پلاسمای خون.

اثر آرژینین در ترشح هورمون رشد

اثر محرک آرژینین و یا غذاهای غنی از پروتئین در ترشح هورمون رشد نیز خود مکانیسم تنظیم کننده‌ای است تا به این ترتیب ، اسیدهای آمینه در پلاسما به داخل سلولها انتقال یافته و در ساختمان پروتئینها شرکت جویند و یا به اشکال دیگر ذخیره انرژی تبدیل شود. یکی از کارهای هورمون رشد ، شرکت در پروتئین سازی است.

اثر سایر مواد و هورمونها بر ترشح هورمون رشد

تعداد زیادی از هورمونها یا ترکیبات مشابه آنها مانند استروژن، دوپامین ، ترکیبات آلفا- آدرنرژیک ، سروتونین ، پلی‌پپتیدهای هم اثر تریاک (Opiate) ، هورمونهای روده‌ای و گلوکاگن بر روی سلولهای هسته هیپوتالاموس تاثیر گذاشته و در تنظیم هورمون رشد دخالت می‌نمایند. مهمترین عامل تنظیم ، هورمونی است به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-۱) و یا سوماتومدین C که توسط کبد ساخته می‌شود و به نظر می‌آید که مهمترین اثر فیزیولوژیک هورمون رشد یعنی اثر آن در رشد استخوانها با دخالت این هورمون (IGF-۱) انجام می‌پذیرد.

خواص فیزیولوژیک و بیوشیمیایی

رشد بدن

اثرات این هورمون در رشد بدن با دخالت پروتئین واسطی به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-۱) و یا سوماتومدین C ، انجام می‌پذیرد. این پروتئین واسط از خانواده ژن فاکتورهای شبه انسولین و از نظر ساختمانی شبیه پروانسولین است. پپتید مشابه دیگری نیز به نام (IGF-۲) در پلاسمای خون انسان وجود دارد که یک عامل محرک تکثیر سلولی است. (IGF-۱) دارای ۷۰ اسید آمینه و (IGF-۲) دارای ۶۷ اسید آمینه است. غلظت پلاسمایی (IGF-۲) ، دو برابر (IGF-۱) است. با وجود این به نظر می‌رسد که واسط اصلی در انجام اثرات هورمون رشد همان (IGF-۱) می‌‌باشد، زیرا افرادی که دارای مقدار کافی فاکتور (IGF-۲) بوده ولی دچار نقصان (IGF-۱) می‌باشند، کوتاهی قد مانده و بدن آنها رشد طبیعی ندارد.

متابولیسم پروتئینها

هورمون رشد سرعت انتقال اسیدهای آمینه به داخل سلولهای عضلانی را زیاد می‌کند و مستقیما نیز دارای اثر فعال کننده سنتز پروتئینهاست. اینگونه اثرات هورمون رشد با انسولین مشابهت دارد.

متابولیسم کربوهیدراتها

در متابولیسم کربوهیدراتها ، هورمون رشد اثری مخالف انسولین دارد. افزایش گلوکز خون پس از تزریق هورمون رشد ، نتیجه دو نوع اثر است. یکی صرفه جویی در مصرف آن در بافتهای محیطی و دیگری افزایش فعالیت واکنشهای نوسازی گلوکز در کبد . هورمون رشد در کبد با فعال کردن واکنشهای نوسازی گلوکز از منشا اسیدهای آمینه ، ذخیره گلیکوژن را نیز افزایش می‌دهد.

در دوره واکنشهای گلیکولیز اثر مهار کنندگی هورمون رشد در چندین مکان بروز می‌کند و به نظر می‌آید که این هورمون از ورود گلوکز به داخل سلول نیز جلوگیری می‌نماید. هورمون رشد در عضله با آزاد نمودن اسیدهای چرب از منشا ذخیره تری‌گلیسریدها نیز از انجام واکنشهای گلیکولیز جلوگیری می‌کند. تجویز هورمون رشد به مدت طولانی ممکن است به بروز بیماری دیابت منجر شود.

متابولیسم چربیها

تجویز هورمون رشد در ظرف مدت ۶۰ - ۳۰ دقیقه باعث افزایش اسیدهای چرب آزاد در خون (از منشا بافت چربی) و افزایش اکسیداسیون اسیدهای چرب در کبد می‌گردد. اثر هورمون رشد در متابولیسم کربوهیدراتها و چربیها بدون دخالت (IGF-۱) انجام می‌گیرد.

متابولیزم مواد معدنی

هورمون رشد و فاکتور (IGF-۱) باعث افزایش جذب و نگهداری یونهای کلسیم ، منزیم و فسفاتها در بدن می‌گردند و این عمل آنها احتمالا در ارتباط با اثری است که در رشد استخوانهای طویل دارا هستند.

نویسنده: افضل نیا - سه‌شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٩

 

 

مقدمه :

اساس اندازه گیری پروتئین در ادرار به صورت کمی و نیمه کمی و کیفی بر پایه روشهای ایمونوشیمی، کدورت سنجی و شیمیایی با استفاده از نوارهای تشخیصی می باشد. در این میان روش کدورت سنجی به علت ساده و مقرون به صرفه بودن در آزمایشگاهها کاربرد بیشتری دارد. با توجه به تحقیقات انجام شده در آزمایشگاه رفرانس (۲) روش TCA با استفاده از طول موج ۴۰۵ نانومتر برای سنجش مقادیر کم پروتئین بعنوان روش انتخابی معرفی می شود. نکات مورد توجه در معرفی روش پیشنهادی عبارتند از :

 

کیفیت قابل قبول نتایج آزمایش

 

توجه به روشهای رایج اندازه گیری

 

سهولت دسترسی به مواد و ابزار مورد نیاز

 

امکانات بیمار در ارتباط با تقبل هزینه های آزمایش

ضمناً در بررسی روشها، عوامل کیفی شامل صحت، دقت، محدوده اندازه گیری، خطی بودن و یکنواختی نتایج در استفاده از کالیبراتورهای متفاوت تعیین گردیده و سپس روش اصلح انتخاب شده است.

 


  اساس آزمایش

در این روش پروتئین ادرار توسط تری کلرواستیک اسید ۱۲.۵% رسوب داده می شود. کدورت ایجاد شده متناسب با مقدار پروتئین (آلبومین و گلبولین) موجود در ادرار است. غلظت پروتئین رسوب داده شده با در نظر گرفتن غلظت اسید، دما و زمان سپری شدن بین اضافه کردن اسید تا ایجاد رسوب پروتئین محاسبه می گردد.

جمع آوری نمونه

در این آزمایش می توان از ادرار بصورت انتخابی (Random) استفاده کرد ولی ادرار ۱۲ یا ۲۴ ساعته ترجیح داده می شود. البته نمونه ادرار ۱۲ یا ۲۴ ساعته باید بدون افزودن ماده نگهدارنده جمع آوری شده و در تمام مدت نمونه گیری، ظرف حاوی نمونه در محل خنک نگهداری شود. برای جمع آوری باید از ظرف تمیز و عاری از آلودگی استفاده نمود و به بیمار آموزش داده شود که برای جمع آوری ادرار ۲۴ ساعته، از ساعت ۸ صبح تا ۸ صبح روز بعد تمامی نمونه های پس از ساعت ۸ بطور کامل جمع آوری شده ولی ادرار ساعت ۸ صبح روز اول جمع آوری نگردد. باید توجه نمود که اگر اندازه گیری پروتئین ادرار در مدت ۴۸ ساعت پس از نمونه گیری انجام نمی شود، می توان نمونه را خوب مخلوط کرده و پس از تعیین حجم نمونه، بخشی از آن را تا روز انجام آزمایش در فریزر نگهداری نمود.

طرز تهیه TCA ۱۰۰% ذخیره :

توجه: به علت حالت خورندگی TCA باید تهیه محلول با احتیاط و با محافظت از چشمها و دستها انجام گیرد و پس از پایان کار ظروف مورد استفاده کاملاً شسته شوند.

۱۷۵ml آب مقطر دیونیزه شده را به یک ظرف حاوی ۵۰۰g از TCA اضافه می کنیم. درب ظرف را بسته و به آرامی تکان می دهیم تا کاملاً حل شود. سپس تمام مواد را به طور کامل به یک بالن ۵۰۰ml  حجمی منتقل می کنیم و حجم کل را به ۵۰۰ml می رسانیم. برای انحلال کامل طی مدت ۲۴ ساعت، محلول راگهگاه با عمل چرخش مخلوط می نمائیم.

محلول TCA ۱۰۰% را در یک ظرف تیره و در دمای اتاق نگهداری می کنیم. این محلول برای ۱۲ ماه پایدار است.

طرز تهیه (۷۶۵ mmol/l) TCA ۱۲.۵%

با استفاده از پیپت حجمی ۲۵ میلی متری، مقدار ۲۵ml از محلول TCA۱۰۰% را به بالن ژوژه۲۰۰ میلی لیتری منتقل می نماییم و با استفاده از آب مقطر حجم آن را به ۲۰۰ml می رسانیم. محلول حاصله را کاملاً مخلوط کرده و در ظرف شیشه ای تیره در دمای اتاق نگهداری می نماییم. این محلول در دمای اتاق به مدت یک ماه پایدار است.

کنترل :

از سرم کنترلهای تجاری به عنوان کنترل استفاده می گردد (رقتی برابر۱/۳۰۰ با استفاده از سرم فیزیولوژی تهیه می شود).

استاندارد :

برای آزمایشهای روتین (روزانه) از سرم کنترلهایی ترجیحاً با ارزش مرجع مانند precipath و  Bioradو precinorm مشابه استفاده می شود. برای انجام کار ابتدا غلظت پروتئین این سرم کنترلها را به مقداری که امکان وجود آن در ادرار است می رسانیم. (برای رقیق کردن از سرم فیزیولوژی استفاده میشود)

لاز به ذکر است ک این روش تا ۵۰۰mg/L خطی میباشد، بنابراین نمونه ها اعم از ادرار و استاندارد باید طوری رقیق شود که غلظت پروتئین موجود در آنها حداکثر ۵۰۰mg/L باشد.

توجه: از یک نوع نمونه کنترل نمی توان همزمان بعنوان کنترل و استاندارد استفاده نمود.

روش کار

۱ - ۱۰ ml از ادرار مورد آزمایش را سانتریفوژ نموده سپس با استفاده از نوار ادراری پروتئین آن را بررسی می کنیم و نتیجه را ثبت می نماییم. اگر غلظت پروتئین بیش از ۱+ بود نمونه ادرار را قبل از شروع آزمایش با سرم فیزیولوژی رقیق میکنیم. (نمونه های ۱+ تقریباً به نسبت ۱/۵۰ و نمونه های ۲+ تقریباً ۱/۱۰ و نمونه های ۳+ تقریباً ۱/۱۵ رقیق می شوند). اگر نیتریت ادرار مثبت باشد، می باید بیمار را برای نمونه گیری مجدد با رعایت شرایط نمونه گیری راهنمایی نموده و در صورت تکرار آلودگی نمونه، بیمار جهت مشاوره و لزوم بررسی نتایج کامل ادرار و احتمالاً درخواست کشت به پزشک معرفی گردد.

۲ - برای هر آزمایش (نمونه، کنترل و استاندارد) دو لوله در نظر می گیریم (یکی به عنوان بلانک و دیگری به عنوان آزمایش)

۳ - ۱.۶ml از نمونه ادرار، استاندارد و کنترل را در لوله های مربوطه ریخته و سپس ۰.۴ml از محلول TCA۱۲.۵% به همه لوله ها اضافه می نماییم. به آرامی لوله ها را مخلوط کرده (بهتر است سرلوله ها را با پارافیلم مسدود نموده و با واژگون کردن لوله ها آنها را مخلوط نماییم).

دما در این مرحله مؤثر بوده و می باید بین ۲۳ تا ۲۷ درجه سانتی گراد باشد.

لوله های بلانک را بعد از مدت ۲۰ دقیقه به مدت ۱۰ دقیقه با دور ۱۵۰۰ سانتریفوژ مینماییم.

لوله های آزمایش را بعد از ۳۵ دقیقه کاملاً مخلوط نموده و جذب نوری آنها را در طول موج ۴۰۵ یا ۴۵۰nm در مقابل مایع رویی بلانک مربوطه بدست می آوریم.

رعایت زمان ۳۵ دقیقه برای این آزمایش ضروری می باشد.

محاسبه :

mg/۲۴h پروتئین = ضریب رقت نمونه * حجم ادرار ۲۴ ساعته (میلی لیتر) * F * جذب نوری آزمایش

   = فاکتور(F)

ارزش استاندارد

-----------------------

OD استاندارد

دامنه مرجع

با توجه به توانائی این روش برای سنجش مقادیر کم پروتئین (حدود ۲۵ میلی گرم در لیتر پروتئین و بیشتر)، از این روش می توان برای غربالگری وضعیت کلیوی جمعیتهای مستعد به بیماری کلیوی مانند مبتلایان به دیابت در راستای بررسی میکروپروتئینوری استفاده نمود.

در افراد سالم مقدار دفع پروتئین تام تا ۱۵۰mg/L در ادرار طبیعی می باشد.

نکات قابل توجه :

* کدورت حاصله از اضافه شدن TCA به ادرار به دلیل وجود آلبومین و گلبولین می باشد.

* هر نمونه باید در مقابل بلانک مربوط به خود اندازه گیری شود.

PH*  قلیایی و پیگمانهای ادرار باعث ایجاد نتایج مثبت کاذب می شود.

* دفع پروتئین در ادرار به طور دائم ثابت و مشخص نمی باشد و در دوره های۲۴ ساعته تغییر قابل ملاحظه ای دارد. بنابراین برای اندازه گیری پروتئین دفع شده بهتر است از ادرار ۲۴ ساعته استفاده نمود.

* ممکن است بین نتایج بدست آمده از روش کدورت سنجی TCA و بررسی ادرار توسط نوارهای ادراری تفاوت وجود داشته باشد. مشاهده نتایج منفی یا مقادیر کمی پروتئین با نوار ادراری و نتیجه مثبت با روش TCA به طور همزمان ممکن است به دلایل زیر باشد :

وجود پروتئین Myeloma (گاما گلبولین و پروتئین بنس جونز) در ادرار.

نمونه های غیر هموژن به علت استفده از داروهای خاص مانند Tolmetin و داروهای ضدالتهاب که در درمان آرتریت روماتوئید استفاده می شود. متابولیتهای این داروها می تواند باعث ایجاد نتایج مثبت کاذب شود.

نویسنده: افضل نیا - دوشنبه ٢٢ شهریور ۱۳۸٩

هنوز انتخاب واحد نکردی؟سوالتعجب

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچک » بخش تصاویر زیباسازی » سری پنجم www. کلیک کنید


پس کلیک کن

نویسنده: افضل نیا - یکشنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸٩

آزمایش پیشگیرانه سل ارائه می شود  .

پژوهشگران می گویند یک گام به سوی ارائه آزمایش خون پیشگیرانه سل نزدیک تر شده اند. 
   
 
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایندیپندنت ، بررسی اثر دی ان آ در خون می تواند تشخیص دهد کدام یک از ناقلان سل ، نشانه های این بیماری را بروز داده و عفونت را گسترش می دهند.
این آزمایش می تواند به تشخیص زودهنگام سل و ارائه درمانی برای این بیماری ریوی منجر شده و جان انسانهای بسیاری را از مرگ نجات دهد.
آزمایش های کنونی و رایج خون و پوست فقط می تواند نشان دهد که آیا فردی حامل سل است یا خیر، اما علایم آن را نشان نمی دهد. از سوی دیگر با شیوه های رایج پیش بینی اینکه چه کسی به نوع پیشرفته بیماری مبتلا می شود غیر ممکن است.
محققان انگلیس، آمریکا و آفریقای جنوبی نشانگرهای ژنتیکی را در خون ۱۰ درصد فرد مبتلا به سل فعال شناسایی کردند.
دکتر آن او گارا سرپرست این تحقیقات گفت: پیش بینی اینکه کدام ناقل سل به بیماری پیشرفته مبتلا خواهد شد، می تواند نتایج مهم و چشمگیری در پیشگیری از همه گیری این بیماری داشته باشد.
این محققان می گویند شیوه جدید تشخیصی بر اساس آزمایش خون؛ می تواند به ویژه در مبتلایان به ایدز و سل مهم باشد، چرا که شیوه معمول تشخیص بیماری با آزمایش خلط اغلب کارایی ندارد.
اوگارا افزود: این آزمایش خون اگرچه بسیار امیدوار کننده است، اما به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.

نویسنده: افضل نیا - یکشنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸٩


 

 

 

 

همانطور که همه میدانیم در بدن در پی هرگونه آسیبی که به رگها وارد شود سیستم انعقادی فعال شده و با مصرف پلاکتها و فاکتورهای انعقادی اقدام به تشکیل لخته و در نتیجه ممانعت از خونریزی از رگ اسیب دیده مینماید. از وظایف مهم سیستم انعقادی میتوان به هموستاز اشاره نمود. در واقع این سیستم در هنگام جراحت با فعال کردن ابشار انعقادی باعث تشکیل لخته شده و از طرفی با فعال کردن فاکتورهای ضد انعقاد مانند آنتی ترومبین و پروتئین C, S مانع از تشکیل بی رویه لخته میشود. ماحصل فالیت سیستم انعقادی در اثر فعال کردن ابشار انعقادی تشکیل فیبرین وشبکه فیبرینی در محل جراحت میباشد که این شبکه بعد از بهبود محل اسیب دیده توسط پلاسمین شکسته شده و از بدن حذف میگردد. حاصل عمل پلاسمین روی لخته فیبرین تولید قطعات کوچکی تحت عنوان کلی FDP یا محصولات تولید شده از تخریب فیرین میباشد که از جمله این محصولات میتوان به D-Dimer اشاره نمود. پلاسمین یک آنزیم فیبرینولیتیک بوده که روی فیبرین اثر گذاشته و با عمل فیبرینولیزی خود باعث شکست پیوند بین واحدهای E و D فیبرین شده و ایجاد D-Dimer و سایر FDP را میکند.

 D-Dimer در حالت طبیعی در بدن غیر قابل ردیابی میباشد و لی در مواردی اندازه گیری D-Dimer افزایش در مقدار این محصول را نشان داده و از نظر بالینی مهم محسوب میشود. از این رو تست اندازه گیری D-Dimer به عنوان یکی از تستهای مهم آزمایشگاهی در آمده است.


موارد خواسته شده: D-Dimer

این تست در موارد شک به افزایش تولید لخته از جمله در موارد زیر درخواست میشود:

- ترومبوز در سیاهرگهای عمیق بدن ( VDT): در این حالت لخته های کوچکی بدون جراحت خاصی به عروق در سیاهرگهای نواحی عمیق بدن مثل پا تشکیل شده و باعث بروز علائمی مانند درد و تورم در پا و اسیب به بافتهای مجاور میگردد. از طرفی گاها این لخته ها حرکت کرده و به قسمتهای مختلف بدن واردمیشوند و علائم خاص محل را ایجاد میکنند از جمله در ریه ها ایجاد امبولی ریویPE ، در قلب باعث گرفتاری ماهیچه های قلب و یا دریچه های قلب و در مغز باعث عوارض مغزی ماننند سکته مغزی میکند.

- PE ( Polmunary Embolism : در این حالت همانطور که قبلا ذکر شد لخته به ریه ها امده و ایجاد مشکلات تنفسی و درد در قفسه سینه میکند.

- DICیا انعقاد منتشره داخل عروفی: این حالت به دنبال جراحی ها، عفونتهای سپتیک، سوختگی و یا در زنان باردا بعد از زایمان اتفاق می افتد که در این بیماری فاکتورهای انعقادی مرتب مصرف شده و باعث ایجاد لخته های ریز در کل بدن میشود و از طرفی عمل سیستم فیبرینولیتیک نیز فعال شده و باعث لیز لخته میشود که این افراد شدیدا مستعد خونریزی میباشند. در این افراد به دنبال بروز علائمی مانند تهوع، تشنج، خونریزی، درد شدید شکمی و ماهیچه ها و الیگوری تست D-Dimer همراه با تست PT, PTTو اندازه گیری میزان فیبرینوژن و شمارش پلاکتی درخواست  میشود.

 روش انجام تست:

مناسب ترین روش در اندازه گیری D-Dimer روش الایزا میباشد که در این روش با استفاده از آنتی بادی منوکلونال ضد این ماده به ردیابی آن میپردازند.

 خصوصیات تست:

این تست دارای حسایتی حدود ۹۵% و اختصاصیتی حدود ۵۰% میباشد بنابراین این تست به تنهایی ملاک تشخیص ناهنجاری های سیستم انعقادی نمیباشد و همراه با شایر تستها و علائم بالینی میتوان به تشخیص رسید

 موارد مثبت کاذب :

در جراحی، بارداری، تروما، عفونتها و التهابات شدید، ارتریت روماتوئید شدید، بدخیمی و بیماری های کبدی مقادی D-Dimer بدون ارتباط با وجود ترومبوز افزایش دارد.

موارد منفی کاذب :

در صورتیکه بر حسب اتفاق نمونه گیری در فاصله بسیار کمی بعد از تشکیل لخته در بدن انجام شده باشد این تست منفی میباشد. همجنین در صورت استفاده از آنتی کواگولان ها به دلیل جلوگیری از تشکیل لخته این تست منفی میشود. تاخیر زیاد در انجام تست نیز باعث بروز منفی کاذب میگردد

 

نویسنده: افضل نیا - پنجشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۸٩

هوراعید فطر مبارکهورا

 

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچک » بخش تصاویر زیباسازی » سری پنجم www. کلیک کنید

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچک » بخش تصاویر زیباسازی » سری پنجم www. کلیک کنید

عید رمضان آمد و ماه رمضان رفت
صد شکر که این آمد و صد حیف که آن رفت

نویسنده: افضل نیا - دوشنبه ۱٥ شهریور ۱۳۸٩

 

کرایو بخشی از پلاسمای تازه بوده که در سرما غیر محلول است .

برای تهیه این فرآورده نخست باید حداکثر ظرف ۶ ساعت پس از اهدای خون FFP  را تهیه کرد. انجماد کامل واحدهای پلاسما نباید بیش از یک ساعت به طول بکشد. پلاسمای تازه منجمد در ۱۸- درجه سانتی گراد و یا ترجیحاً در ۳۰- درجه سانتی گراد نگهداری می شود . حداکثر زمان استفاده از FFP  یکسال است . در عرض این مدت یکسال , در هر زمان می توان از آن کرایو تهیه کرد. واحدهای FFP  که برای تهیه کرایو به کار می روند باید حداقل ۲۰۰ سی سی حجم داشته باشند. چنانچه FFP در حرارت ۴ درجه سانتی گراد ذوب شود , تولید رسوب سفید رنگی به نام کرایو می کند. پلاسمای ذوب شده در سانتریفیوژ با دمای ۴ درجه با دور تند سانتریفیوژ شده و سپس قسمت اعظم پلاسما ( CPP ) Cryo poor plasma  را به یکی از کیسه های اقماری منتقل کرده و تنها ۱۰ تا ۱۵ سی سی از آن را روی رسوب کرایو باقی می گذارند .

کرایو را پس از تهیه باید هرچه زودتر مصرف نمود و یا حداکثر در عرض دو ساعت پس از تهیه در دمای۳۰- درجه سانتی گراد منجمد شود. کرایو باید از طریق فیلتر ۲۰۰-۱۷۰ میکرونی ( صافی استاندارد) تزریق شـود. کیســه های کـرایو و FFP  را بـاید به صورت افقی منجمد و آن ها را به حالت عمودی نگهداری کرد.

هر کیسه کرایو در برگیرنده اجزا مختلف زیر است

  • ۱) فاکتور ۸ انعقادی : ۱۲۰-۸۰ واحد
  • ۲) فاکتورفون ویلبراند : ۴۰ تا ۷۰% غلظت اولیه
  • ۳) فاکتور ۱۳ : به میزان ۲۰ تا ۳۰ درصد غلظت اولیه
  • ۴) فیبرینوژن : ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلی گرم
  • ۵) فیبرونکتین : حدود ۵۵ میلی گرم

فرآورده باید در دمای ۳۰- درجه سانتی گراد و حداکثر تا یکسال نگهداری شود .

 

مصرف :

برای مصرف کرایو ابتدا باید در ۳۷ درجه سانتی گراد ذوب شود و پس از ذوب شدن نباید دوباره منجمد گردد و لازم است هر چه سریعتر مصرف گردد. پس از ذوب شدن فقط تا ۴ ساعت در دمای اتاق قابل نگهداری و مصرف است و در صورت عدم مصرف به مدت ۲۴ ساعت در یخچال ۶-۱ درجه سانتی گراد قابل نگهداری است .

 

مهم ترین کاربردهای کرایو : ( کاربردهای اصلی )

  • ۱) کمبود فیبرینوژن ( اکتسابی یا مادرزادی )
  • ۲) بیماری فون ویلبراند
  • ۳) کمبود فاکتور سیزده انعقادی
  • ۴) پیوند کبد ارتوتوپیک
  • ۵) هیپرفیبرینوژنولیز

 

کاربردهای احتمالی :

  • - خونریزی در بیماران اورمیک
  • - هموفیلی A ( در صورتی که فاکتور VIII:C کنسانتره در دسترس نباشد )
  • - موارد کاهش شدید فیبرونکتین

میزان مصرف کرایو معمولاً یک واحد ( کیسه ) به ازاء هر ۷ تا ۱۰ کیلوگرم وزن بدن می باشد .

فیبرونکتین گلیکو پروتئینی است که به عنوان اپسونین عمل می کند و تصور می شود که باکتری ها را می پوشاند و بدین وسیله باکتری ها به راحتی توسط فاگوسیت ها از بدن پاک سازی می شوند. در بیماران دچار سوختگی و مبتلا به شوک تروماتیک فیبرونکتین به شدت کاهش می یابد در نتیجه درمان جایگزین با استفاده از کرایو در بیمارانی که کمبود شدید فیبرونکتین دارند ممکن است به معکوس شدن روند سپتی سمی در این بیماران کمک کند .

نویسنده: افضل نیا - دوشنبه ۱٥ شهریور ۱۳۸٩

 

معمولا آزمایش میکروسکوپی نمونه های مدفوع متشکل از سه مرحله جداگانه شامل :

 

تهیه گسترش مستقیم 

 

روشهای تغلیظ نمونه

 

روشهای رنگ آمیزی دائمی می باشد که به تدریج روشهای استاندارد مراحل فوق برای همکاران ارسال می گردد .

الف ـ تهیه گسترش مستقیم ( مرطوب )

گسترش مستقیم را می توان در کوتاهترین مدت و با حداقل امکانات تهیه نمود.

در صورت مثبت بودن آن از نظر وجود انگل ، می توان یک گزارش اولیه سریع به پزشک ارائه داد و گزارش نهایی را موکول به انجام آزمایش با استفاده از روشهای تلغیظ و رنگ آمیزی دائمی نمود.

در آزمایش مستقیم به علت برداشت حجم بسیار کمی از مدفوع، امکان دستیابی به انگل خیلی کم است. همچنین در صورت یافتن انگل، به علت اینکه بعضی از تک یاخته ها خیلی کوچک می‌باشند به سختی می توان در گسترش مستقیم نوع آنها را تعیین نمود .                    

 

اهداف تهیه گسترش مستقیم شامل :

۱.  ارزیابی میزان آلودگی بیمار

۲.  تشخیص سریع نمونه هایی که آلودگی شدید دارند

۳.  بررسی حرکت ارگانیسم می باشد

 

این روش آماده سازی باید بر روی نمونه های تازه مدفوع که در یخچال نگهداری نشده و یا با مواد نگهدارنده مخلوط نگردیده است، انجام گیرد. در این روش ، مراحل مختلف زندگی اغلب انگلهای روده ای ( تروفوزوئیت، کیست ، لارو و تخم )، اووسیست کوکسیدیاها، اجسام کروماتوئید موجود در کیست و حرکت تروفوزوئیت ها را می توان تشخیص داد.

در مورد نمونه های تازه ای که در ماده نگهدارنده قرار داده نشده اند، محلول ۸۵% کلرورسدیم در آب و یا محلول ید به عنوان رقیق کننده استفاده می شود. برای نمونه های نگهداری شده در فرمالین و یا مواد نگهدارنده دیگر، مواد نگهدارنده نقش رقیق کننده را نیز ایفا می کنند.

باید توجه نمود که ید و مواد نگهدارنده مانند فرمالین باعث کشته شدن ارگانیسم شده و حرکت آن را نمی توان بررسی نمود.

تهیه گسترش مستقیم با محلول ید باعث می شود که هسته و بیشتر عناصر داخل کیستهای انگل مشخص گردند. معمولا در این گونه آماده سازی ، تروفوزوئیت ها شکل طبیعی خود را از دست می دهند. تخم کرمها و لاروها قابل شناسایی هستند اما بعضا جزئیات داخلی آنها نامشخص می شود  برای تشخیص اولیه اووسیست کریپتوسپوریدیوم تهیه نمونه با محلول ید پیشنهاد می گردد، زیرا معمولا اووسیستها ید را جذب نکرده و شفاف می مانند ( بر خلاف مخمرها و دیگر عناصر مدفوع که

رنگ زرد ید را جذب می نمایند ) اما به هر حال باید تشخیص قطعی کریپتوسپوریدیوم با رنگ آمیزیهای اختصاصی و یا استفاده از کیت دارای آنتی بادی منوکلونال اختصاصی انجام گیرد .

اووسیست ایزوسپورابلی نیز میتواند در گسترش مستقیم دیده شود . اسپورهای میکروسپوریدیا آنقدر کوچک هستند که ممکن است با ذره های کوچک موجود در محیط اشتباه شوند ، بنابر این در گسترش مستقیم ممکن است تشخیص صحیح داده نشوند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: افضل نیا - دوشنبه ۱٥ شهریور ۱۳۸٩

 

پروتئین الکتروفورز یکی از تستهای پر کاربرد در آزمایشگاه های تشخیص طبی میباشد. این تست که اغلب بر روی سرم خون و گاه بر روی ادرار راندوم یا ادرار ۲۴ ساعته انجام میشود به منظور بررسی حضور یک پروتئین غیر نرمال در بدن و یا فقدان یک پروتئین طبیعی بدن و یا حتی افزایش و کاهش پروتئینها که تحت شرایط و بیماریهای مختلف اتفاق میافتد کاربرد دارد.

 

 

الکترو فورز پروتئین های ادرار: 

همانطور که میدانیم مقدار بسیار کمی پروتئین در ادرار روزانه دفع میشود که این میزان بسیار ناچیز بوده و با روشهای معمول بررسی پروتئین ادرار قابل ارزیابی نمیباشد. ولی این میزان تحت شریط اسیب های کلیوی افزایش میابد و قابل ردیابی و البته اهمیت میباشد. شرایطی مانند بیماری کلیوی اولیه، بیماری های اتوایمیون که نهایتا منجر به درگیری کلیه شوند و التهابات مزمن همه از جمله شرایطی هستند که باعث افزایش دفع پروتئین از ادرار میشود. همچنین بیماری دیگری که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار میباشد بیماری مولتیپل میلوما میباشد. این بیماری یک نوع بدخیمی در سلولهای تولید کننده انتی بادی است که این سلولها شروع به تولید گاماگلبولینهای منوکلونال کرده که در ۷۵ ٪ از موارد این پروتئینها شامل زنجیره سبک آنتی بادی نیز میباشد و در نتیجه این زنجیره ها از کلیه عبور کرده و وارد ادرار میشود.

موارد درخواست پروتئین الکتروفورزادرار:

معمولا در صورت وجود علائمی مبنی بر مولتیپل میلوما مانند درد استخوانها و مفاصل، شکستگی های بدون دلیل استخوانها، آنمی، فتق و علائمی از این قبیل این تست در خواست میشود. همچنین در موارردی به عنوان یک تست تکمیلی در دنبال کردن نتایج غیر نرمال سایر تستهای آزمایشگاهی مانند کاهش آلبومین سرم، افزایش یا کاهش پروتئین توتال سرم و افزایش پروتئین ادرار، افزایش کلسیم خون و کاهش گلبولهای سفید و قرمز خون درخواست میشود. معمولا در صورت تائید حضور ناهنجاری و افزایش در باند گاماگلبولینهای الکتروفورز پروتئینهای ادرار روشی دیگر از الکتروفورز به نام Immunofixation Electrophoresis انجام میشود. این تست تائیدی اغلب در موارد مولتیپل میلوما کاربرد دارد.

الکتروفورز پروتئینهای سرم در موارد بیماری های اتوایمیون، بیماری های کبدی و کلیوی، التهابات حاد و مزمن در خواست میشود

. روش انجام تست:

برای انجام این تست ابتدا نمونه مورد نظر که ادرار یا سرم بنا به در خواست پزشک میباشد را به دمای اتاق رساندهخ و سپس مراحل انجام کار را به دقت دنبال میکنیم. مراحل به ترتیب زیر میباشند:

۱- کاغذ استات سلولز که به صورت ژل هایی هستند که برای ۸ نمونه اغلب کاربرد دارند در بافر مخصوص به مدت ۱۰ دقیقه خیسانده.

۲- بعد از ۱۰ دقیقه این کاغذ را از محلول در اورده و بین ۲ کاغذ خشک کن آرام قرار میدهیم تا نم گیری مختصری انجام شود ولی کاغذ نباید خشک شود.

۳--در این مرحله نمونه را توسط اپلیکاتور خاصی که به منظور نمونه گذاری استفاده میشود برروی کاغذ منتقل میکنیم. لازم است که نمونه ها ۵/۱ سانتیمتر از لبه کاغذ و حداقل ۱ سانتیمتر از کناره ها فاصله داشته باشند.

۴--سپس ژل را برگردانده و از پشت داخل تانک الکتروفورز که حاوی بافر مخصوص است قرار میدهیم به طوریکه نمونه در سمت کاتد باشد.

۵- به وسیله ۲ لام تمیز و کاغذ صافی پلی را برای ارتباط بهتر بافر با ژل تهیه میکنیم.

۶-تانک را به منبع تغذیه متصل نموده و با تنظیم دستگاه روی ولتاژ مناسب ( ۱۶۰ ولت) که شدت جریانی حدود ۶-۴ آمپر را فراهم کند جریان الکتریکی برقرار میشود. بعد از چند بار مصرف بافر جریان افزایش میابد که در این زمان بافر تانک باید تعویض گردد و از بافر تازه استفاده نمود.

۷-- بعد از طی زمان حدود ۲۰ دقیقه دستگاه را خاموش کرده و مراحل رنگ آمیزی، رنگ بری، آب گیری وشفاف سازی را انجام میدهیم.

۸- در نهایت باندها به وسیله اسکنر و برنامه مخصوص قرائت میشوند.

در الکتروفورز پروتئین ۵ باند تشکیل مشود که شامل آلبومین ، الفا-۱ گلوبولین، الفا-۲ گلبولین، بتا گلبولبن و گاما گلبولین میباشد. البومین عمده پروتئنیها را تشکیل داده و نزدیک ترین باند به سمت اند را تشکیل میدهد.

 

 

شرایط کاهش و افزایش پروتئین های مختلف:

 ۱-البومین

۱-۱ افزایش آلبومین در شرایط دهیدراتاسون بدن اتفاق میافتد.

۲-۱ کاهش آلبومین : تحت شرایطی مثل سوء تغذیه و سوء جذب، بارداری، بیماریهای کلیوی و کبدی، التهابات و سندرم از دست دادن پروتئین

۲-الفا ۱ گلبولین:

۱-۲ افزایش: بیماری التهابی حاد و مزمن.

۲- ۲ کاهش: بیماری کبدی حاد، امفیزم که در اثر کمبود آلفا-۱ آنتی تریپسین میباشد.

 ۳- الفا ۲ گلبولین:

۱-۳ افزایش: سندرم نفروتیک، التهابات حاد و مزمن

۲-۳ کاهش: بیماری کبدی شدید، همولیز ( کاهش هاپتوگلوبین

 ۴- بتا گلبولین

۱-۴ افزایش: انمی فقر آهن، هایپرکلسترولمی

۲-۴ کاهش: سیروز و سوء تغذیه

 ۵- گاما گلبولین

۱-۵ افزایش: شامل افزایش پلی کلونال در موارد : آرتریت روماتوئید ، لوپوس، بیماری های کبدی مزمن، التهابات حاد و مزمن،سیروز و افزایش منوکلونال شمال مولتیپل میلوما و ماکروگلبولینمی والدنشتروم.

۲-۵ کاهش : نقص ایمنی اکتسابی و اختلالات ارثی نقص ایمنی.

 

نویسنده: افضل نیا - شنبه ٦ شهریور ۱۳۸٩

اگه جزوه ی بافت شناسی می خواین میتونید از اینجا دانلود کنید.با حجم ٧١٣ کیلوبایت

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :